Για σχεδόν πενήντα χρόνια, το Ιράν προετοιμάζεται για έναν ενδεχόμενο πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αδυνατώντας να ανταγωνιστεί τη στρατιωτική δύναμη της Αμερικής, η Τεχεράνη έχει στρέψει την προσοχή της σε τρόπους να επιβάλλει μεγάλο κόστος που θα μπορούσε να ταράξει τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.
Με την άφιξη μιας αμερικανικής επιθετικής ομάδας αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή και τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να προειδοποιεί για μια πιθανή επίθεση στο Ιράν, οι ανησυχίες για έναν εκτενέστερο πόλεμο αυξάνονται ξανά. Παρά τη σημαντική αποδυνάμωσή του από τις ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις το περασμένο καλοκαίρι, καθώς και την αυξανόμενη εσωτερική αστάθεια πρόσφατα, το ιρανικό καθεστώς διαθέτει ακόμα ποικιλία επιλογών για αντεπίθεση, σύμφωνα με ειδικούς, όπως είναι οι επιθέσεις σε αμερικανικά συμφέροντα και στο Ισραήλ, η υποστήριξη συμμάχων και η ενεργοποίηση οικονομικών αντιποίνων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν παγκόσμια αναταραχή.
Η επιλογή τρόπου δράσης που θα επιλέξει η Τεχεράνη για να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία στη διάθεσή της εξαρτάται από την αντίληψη του επιπέδου απειλής που αντιμετωπίζει.
«Το καθεστώς έχει πολλές δυνατότητες να χρησιμοποιήσει αν θεωρήσει αυτό ως έναν υπαρξιακό πόλεμο», ανέφερε στο CNN ο Φαρζίν Ναντίμι, ανώτερος συνεργάτης του Ινστιτούτου της Ουάσινγκτον, που ειδικεύεται στις υποθέσεις ασφάλειας και άμυνας του Ιράν. «Αν το δουν ως τον τελικό πόλεμο, θα ρίξουν ό,τι έχουν».
Ακολουθούν οι επιλογές που έχει το Ιράν εάν δεχθεί επίθεση:
Πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη
Πιστεύεται ότι το Ιράν διαθέτει χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που μπορούν να πλήξουν αμερικανικές δυνάμεις σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής και έχει απειλήσει να επιφέρει πλήγματα σε αυτές, καθώς και στο Ισραήλ.
Μετά από την αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ τον Ιούνιο, το Ιράν αντέτεινε με επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων και drones εναντίον του Ισραήλ, γεγονός που προκάλεσε ζημιές παρακάμπτοντας τις προηγμένες αμυντικές συσκευές του Ισραήλ.
Σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, πολλά από τα αποθέματα που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτήν τη διαμάχη έχουν ανανεωθεί, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι τα δοκιμασμένα σε μάχες όπλα, συμπεριλαμβανομένων των παλαιών ρωσικών και αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών, εξακολουθούν να προμηνύουν κίνδυνο.
Ένα παράδειγμα είναι το μη επανδρωμένο αεροσκάφος Shahed του Ιράν, το οποίο έχει αποδειχθεί καθοριστικό εργαλείο στην ουκρανική σύγκρουση. Το ιρανικό καθεστώς έχει επίσης αναπτύξει ή δοκιμάσει πάνω από 20 τύπους βαλλιστικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν μικρή, μεσαία και μεγάλη εμβέλεια, ικανών να απειλήσουν στόχους και στη νότια Ευρώπη.
«Έχουμε 30 έως 40.000 Αμερικανούς στρατιώτες που βρίσκονται σε οκτώ ή εννέα βάσεις στην περιοχή», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. «Όλα είναι εντός της εμβέλειας πολλών χιλιάδων ιρανικών UAV (drones) και ιρανικών (μικρής εμβέλειας) βαλλιστικών πυραύλων που απειλούν την παρουσία των στρατευμάτων μας».
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CNN ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης, αν και ξεπερνούν σε αριθμό και τεχνολογία τα σύγχρονα αμερικανικά συστήματα, δυσκολεύουν μια αποφασιστική αμερικανική επίθεση στη χώρα.
Το Ιράν έχει πολλές φορές προειδοποιήσει ότι θα ανταποδώσει στους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή σε περίπτωση επίθεσης. Όταν αμερικανικά βομβαρδιστικά χτύπησαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις το καλοκαίρι, το Ιράν εξαπέλυσε μια ανεπανάληπτη πυραυλική επίθεση κατά του Κατάρ, στοχεύοντας την αεροπορική βάση al-Udeid, τη μεγαλύτερη στρατηγική αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή.
Κινητοποίηση συμμάχων
Τα τελευταία δύο χρόνια, το Ισραήλ έχει πλήξει σημαντικά το περιφερειακό δίκτυο συμμάχων του Ιράν, περιορίζοντας την ικανότητα του καθεστώτος να επηρεάζει καταστάσεις πέρα από τα σύνορά του.
Ωστόσο, οι σύμμαχοι έχουν δεσμευτεί να υποστηρίξουν την Ισλαμική Δημοκρατία. Ιρακινές πολιτοφυλακές όπως η Κατάεμπ Χεζμπολάχ και η Χαρακάτ αλ-Νουτζάμπα—οπου έχουν αποπειραθεί να πλήξουν αμερικανικές δυνάμεις στο παρελθόν—όπως και η Χεζμπολάχ από το Λίβανο, ανακοίνωσαν ότι θα σπεύσουν να βοηθήσουν το Ιράν εάν δεχθεί επίθεση.
Την Κυριακή, ο Αμπού Χουσεΐν αλ-Χαμιντάουι, διοικητής της Κατάεμπ Χεζμπολάχ, κάλεσε τους υποστηρικτές στο Ιράν «σε όλο τον κόσμο… να προετοιμαστούν για ολοκληρωτικό πόλεμο προς υποστήριξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Παρά τις απειλές, οι σύμμαχοι του Ιράν βρίσκονται και αυτοί κάτω από περιορισμούς. Στον Λίβανο, η κάποτε πανίσχυρη Χεζμπολάχ έχει αποδυναμωθεί σημαντικά μετά από 13 μήνες πολέμου με το Ισραήλ και τώρα αντιμετωπίζει εσωτερική πίεση για αποστρατεία όπλων. Στο Ιράκ, οι πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν είναι ισχυρές, αλλά επίσης υπό τη πίεση μιας κεντρικής κυβέρνησης που δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από τις ΗΠΑ να μειώσει την ιρανική επιρροή.
Η ομάδα Χούθι στην Υεμένη έχει επίσης γίνει στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αλλά παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά υποκατάστατα του Ιράν και έχει ανακοινώσει ότι θα υπερασπιστεί τον προστάτη της. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, οι Χούθι δημοσίευσαν ένα βίντεο με εικόνες ενός πλοίου που φλεγόταν, συνοδευόμενο από την απλή λεζάντα «Σύντομα».
Με τη στήριξη του Ιράν τα τελευταία χρόνια, η ομάδα έχει πλήξει τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ, καθώς και αμερικανικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οικονομικός πόλεμος
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οποιαδήποτε πολεμική σύγκρουση εναντίον του δεν θα περιοριστεί μόνο στη Μέση Ανατολή, αλλά θα έχει αντίκτυπο σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν και στρατιωτικά υπολείπεται, η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει αναταραχή στις αγορές ενέργειας και στο παγκόσμιο εμπορικό δίκτυο από μια από τις πιο στρατηγικά κρίσιμες περιοχές του πλανήτη.
Το Ιράν, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ενέργειας στον κόσμο, βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ, μια στενή πλωτή οδό όπου διακινείται περισσότερο από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ποσότητας πετρελαίου και πολύ μεγάλο ποσοστό υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το καθεστώς έχει απειλήσει να το κλείσει σε περίπτωση επίθεσης—μια προοπτική που οι ειδικοί προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων πέρα από τα όρια του Ιράν και να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η στόχευση της παγκόσμιας οικονομίας μέσω αυτού του στενού μπορεί να είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές του Ιράν. Είναι, ωστόσο, και η πιο επικίνδυνη λόγω του ευρέως αντίκτυπού της.
Ένα παρατεταμένο κλείσιμο του στενού θα συνιστούσε ένα «επικίνδυνο σενάριο», δήλωσε ο Umud Shokri, ενεργειακός αναλυτής με έδρα την Ουάσινγκτον και ανώτερος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο George Mason. «Εκτός από σημαντικές διαταραχές, θα μπορούσε να προκαλέσει απότομες αυξήσεις τιμών, να διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να επιτείνει τον πληθωρισμό σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε μια τέτοια περίπτωση, μια παγκόσμια ύφεση θα ήταν ρεαλιστικός κίνδυνος».
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε ενδέχεται να είναι η τελευταία επιλογή του Ιράν, καθώς θα επηρεάσει σοβαρά το δικό του εμπόριο, αλλά και αυτό των γειτονικών αραβικών κρατών, πολλά από τα οποία έχουν ασκήσει πιέσεις στον Τραμπ κατά της επίθεσης στο Ιράν και έχουν δεσμευθεί να μην επιτρέψουν τις ΗΠΑ πρόσβαση στις χώρες τους για στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν.
Το ιρανικό καθεστώς δηλώνει ότι διαθέτει ναυτικές βάσεις που είναι υπόγειες στις ακτές της χώρας, με δεκάδες σκάφη γρήγορης επίθεσης έτοιμα να αναπτυχθούν στα ύδατα του Περσικού Κόλπου. Ο στρατός έχει επενδύσει τρεις δεκαετίες στην κατασκευή του δικού του στόλου σκαφών και υποβρυχίων, με την παραγωγή να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια σε προετοιμασία για μια πιθανή ναυτική σύγκρουση.
Ο απόστρατος αντιναύαρχος Ρόμπερτ Χάργουορντ, πρώην US Navy SEAL και αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, δήλωσε ότι οι ναυτικές ικανότητες του Ιράν και οι σύμμαχοί τους προκαλούν προκλήσεις στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι μπορεί να προκληθούν «ασύμμετρα» προβλήματα μέσω της χρήσης ναρκοκερμάτων, drones και άλλων τακτικών.
Η ικανότητα του Ιράν να παρεμβαίνει στην παγκόσμια ναυτιλία και να σοκάρει την παγκόσμια οικονομία έχει ιστορικό προηγούμενο.
Στο τέλος ενός παρατεταμένου πολέμου με το Ιράκ τη δεκαετία του 1980, το Ιράν τοποθέτησε θαλάσσιες νάρκες στον Περσικό Κόλπο, παίζοντας ρόλο σε γεγονότα που παραλίγο να βυθίσουν το USS Samuel B. Roberts το 1988, καθώς συνόδευε πετρελαιοφόρα του Κουβέιτ κατά τη διάρκεια του «Πολέμου των Δεξαμενόπλοιων».
Το 2019, αρκετά πετρελαιοφόρα χτυπήθηκαν στον Κόλπο του Ομάν, εν μέσω εντάσεων μεταξύ του Ιράν και αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου μετά την αποχώρηση του Τραμπ από τη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με το Ιράν. Διαφαίνεται ότι το Ιράν ήταν υπεύθυνο.
Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης Ισραήλ-Χαμάς, οι Χούθι παρεμπόδισαν την εμπορική ναυτιλία στο στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου διέρχεται περίπου το 10% της παγκόσμιας ναυτιλίας. Μαζί με την ικανότητα του Ιράν να απειλεί τη διακίνηση στο στενό του Ορμούζ, η Τεχεράνη διαθέτει τεράστια δύναμη να προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό πλήγμα.
«Ο επόμενος πόλεμος ενδεχομένως να ξεκινήσει όχι στο κέντρο της Τεχεράνης, αλλά στο στενό του Ορμούζ και στην περιοχή του Περσικού Κόλπου», δήλωσε ο Ναντίμι του Ινστιτούτου της Ουάσινγκτον.
Διαβάστε επίσης:
Οργή στην Κολομβία από τη δήλωση του προέδρου Πέτρο: «Ο Ιησούς είχε ερωτικές σχέσεις με τη Μαρία Μαγδαληνή»
«Ο Πούτιν συμφώνησε σε κατάπαυση πυρός για μία εβδομάδα» αναφέρει ο Τραμπ
Τροχαίο με οπαδούς του ΠΑΟΚ: Κοκτέιλ ναρκωτικών και αλκοόλ στο αίμα του οδηγού, σύμφωνα με τα ρουμανικά ΜΜΕ
