Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε via Truth Social την παράταση της εκεχειρίας που ισχύει με το Ιράν. Ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρήσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μέχρι την υποβολή μιας «ενοποιημένης πρότασης» από την Τεχεράνη, με το μέλλον των διαπραγματεύσεων να είναι αβέβαιο.
Αίτημα του Πακιστάν για παράταση της εκεχειρίας
Στην ανάρτησή του, ο Τραμπ δήλωσε ότι αποφάσισε να αποσύρει τις στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν ύστερα από αίτημα της ηγεσίας του Πακιστάν, ώστε να δοθεί η δυνατότητα για μια διπλωματική λύση.
«Η ιρανική κυβέρνηση έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα και, μετά από αίτημα του στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ και του πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ του Πακιστάν, ζητήσαμε να αναβληθούν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν μέχρι να υπάρξει μια κοινή πρόταση», επισήμανε.
Επιπλέον, τόνισε ότι έχει δώσει εντολή στις αμερικανικές δυνάμεις «να συνεχίσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών», τονίζοντας πως η εκεχειρία θα ισχύει μέχρι να παραληφθεί η πρόταση και να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, είτε έτσι είτε αλλιώς.
Αλλαγή στάσης και αμφιβολίες γύρω από τις διαπραγματεύσεις
Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί σημαντική στροφή, δεδομένου ότι νωρίτερα ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι είναι πιθανό να προχωρήσει σε νέες επιθέσεις μόλις λήξει η αρχική εκεχειρία.
«Περιμένω να βομβαρδίσω», είχε αναφέρει σε συνέντευξή του στο CNBC την Τρίτη, μεταφέροντας την αίσθηση ότι η παράταση της κατάπαυσης του πυρός δεν ήταν σίγουρη.
Σημειώνεται πως η αντίκτυπη της συνέχισης του αποκλεισμού στις διαπραγματεύσεις παραμένει αβέβαιη. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, τελικά δεν ταξίδεψε όπως είχε προγραμματιστεί στο Ισλαμαμπάντ.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης των ΗΠΑ δήλωσε πως «με το παρόν μήνυμα του προέδρου μέσω Truth Social, το οποίο επιβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες περιμένουν μια κοινή πρόταση από τους Ιρανούς, το ταξίδι στο Πακιστάν δεν θα πραγματοποιηθεί σήμερα».
Αυστηρή στάση από την Τεχεράνη
Από την πλευρά του, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Ιράν ανέφερε σε δήλωσή του στο Reuters ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να συμμετάσχει στις συνομιλίες στο Πακιστάν μόνον αν οι Ηνωμένες Πολιτείες σταματήσουν τις πιέσεις και τις απειλές.
Πρόσθεσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία απορρίπτει διαπραγματεύσεις που θα οδηγούσαν σε «συνθηκολόγηση», κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι «θέτουν διαρκώς νέα εμπόδια, αντί να επιλύσουν τις διαφορές».
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι το Πακιστάν συνεχίζει να εργάζεται για τη διαμεσολάβηση, ζητώντας την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και την απελευθέρωση του ιρανικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων «Touska», μετά από ρεσάλτο από αμερικανικές δυνάμεις.
Εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ και αμοιβαίες κατηγορίες
Η παράταση της εκεχειρίας έρχεται σε μια εξαιρετικά τεταμένη περίοδο. Η συμφωνία για την απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ κατέρρευσε γρήγορα, καθώς οι ΗΠΑ συνέχισαν τον αποκλεισμό και το Ιράν επανέλαβε τις κινήσεις ελέγχου στη ναυσιπλοΐα σε περιοχή που διαρρέει περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο Τραμπ είχε κατηγορήσει πρόσφατα την Τεχεράνη για επιθέσεις σε ευρωπαϊκά πλοία, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάσχεσαν ιρανικό φορτηγό πλοίο που φερόταν να προσπαθούσε να παρακάμψει τον αποκλεισμό.
Σύμβουλος του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου απέρριψε την ανάρτηση του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι «η ηττημένη πλευρά δεν μπορεί να θέτει όρους» και ότι ο αποκλεισμός «είναι πολιορκία που δεν διαφέρει από βομβαρδισμό». Επίσης προειδοποίησε για πιθανή στρατιωτική αντίδραση, θεωρώντας ότι η παράταση της εκεχειρίας αποτελεί «τακτική για αιφνιδιαστική επίθεση».
Οικονομική πίεση για το Ιράν
Ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν την πολιτική «μέγιστης πίεσης» προς το Ιράν, με στόχο να περιορίσουν την ικανότητά του να μετακινεί και να επαναπατρίζει κεφάλαια.
«Οποιοσδήποτε συνεργάζεται με αυτή τη διαδικασία, είτε μέσω κρυφού εμπορίου είτε χρηματοδότησης, αντιμετωπίζει κίνδυνο αμερικανικών κυρώσεων», προειδοποίησε.
Η παρέμβαση του Πακιστάν και οι ελπίδες για μια συμφωνία
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, εκφράζοντας δημόσια τις ευχαριστίες του προς τον Τραμπ για την αποδοχή του αιτήματος παράτασης της εκεχειρίας, είπε: «Ελπίζω ειλικρινά ότι και οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να τηρούν την κατάπαυση του πυρός και ότι θα μπορέσουν να καταλήξουν σε μια ολοκληρωμένη “Συμφωνία Ειρήνης” κατά τον δεύτερο γύρο των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ».
Αντίκτυποι στον ενεργειακό τομέα και διεθνής ανησυχία
Η τρέχουσα κρίση έχει ήδη επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας τόνισε πως πρόκειται για τη «μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία», ακόμα και χειρότερη από εκείνες του 1973, 1979 και 2022.
Οι τιμές του πετρελαίου πλησιάζουν τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές περιμένουν εξελίξεις σχετικά με την εκεχειρία και τις διαπραγματεύσεις.
