Γνωστό είναι ότι ο αμερικανικός στρατός συγκαταλέγεται στους πιο ισχυρούς στρατούς της εποχής μας, χάρη στους αναρίθμητους στρατιωτικούς σταθμούς που διατηρεί παγκοσμίως, στα εξελιγμένα οπλικά συστήματα και στις υψηλές επιχειρησιακές τους ικανότητες. Αν και η κυριαρχία του στο πεδίο της στρατιωτικής ισχύος μπορεί να υποδηλώνει ότι δεν έχει αδυναμίες, αυτή η εικόνα της “τελειότητας” διαλύεται από την ύπαρξη συμμοριών που υφίστανται εντός της δομής του, υπονομεύοντας την αξιοπιστία, τη συνοχή και την ασφάλειά του.
Αν και οι συμμορίες είναι πιο εμφανείς στο Στρατό Ξηράς, στην Εφεδρεία και στην Εθνοφρουρά, μελέτες δείχνουν ότι το φαινόμενο είναι διάχυτο σε όλα τα κλάδη των ένοπλων δυνάμεων και σε διάφορες βαθμίδες της ιεραρχίας. Σημειώνεται, πάντως, ότι παρατηρείται συχνότερα στα χαμηλότερα κλιμάκια, ειδικότερα στους οπλίτες.
Η ακριβής διάσταση του ζητήματος είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, καθώς πολλοί στρατιώτες κρύβουν τη σύνδεσή τους με συμμορίες. Παράλληλα, οι στρατιωτικές αρχές ενδέχεται να μην μπορούν να αναγνωρίσουν τα σύμβολα των συμμοριών ή να επιλέγουν να σιωπήσουν το θέμα.
Στρατολόγηση
Έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις όπου μέλη συμμοριών στρατολογούνται χωρίς να δηλώσουν παλιές ποινικές καταδίκες ή χρησιμοποιώντας πλαστές ταυτότητες. Ορισμένοι υποψήφιοι εισέρχονται στη δικαιοδοσία του ποινικού συστήματος όταν είναι ανήλικοι, κάνοντάς τους ασπίδα από τη δημόσια πρόσβαση στο ποινικό τους μητρώο και στους εκπροσώπους στρατολόγησης. Επιπλέον, πολλοί στρατολόγοι δεν έχουν την απαραίτητη κατάρτιση ώστε να εντοπίζουν τη σύνδεση των υποψηφίων με συμμορίες, διευκολύνοντας έτσι την είσοδο εγκληματικών στοιχείων στο στράτευμα.
Συγκεκριμένα, οι συμμορίες ενθαρρύνουν τα μέλη ή τους συνεργάτες τους που διαθέτουν περιορισμένο αριθμό τατουάζ και καθαρό ποινικό μητρώο να καταταχθούν στις Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ, με σκοπό να αποκτήσουν πολεμική πείρα και ειδίκευση στη χρήση στρατιωτικού οπλισμού. Παράλληλα, προβάλλουν τη στρατιωτική θητεία είτε ως μέσο ανέλιξης στη ιεραρχία της συμμορίας είτε ως εναλλακτική λύση στην ποινική καταδίκη. Με αυτό τον τρόπο, οι συμμορίες στοχεύουν στην ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ικανότητας όταν τα μέλη τους επιστρέψουν στην κοινωνία.
Αυτή η τακτική έχει καταγραφεί σε πολλές αξιολογήσεις του FBI, οι οποίες δηλώνουν ότι μέλη συμμοριών προτρέπονται να καταταχθούν για να αποκτήσουν δεξιότητες στον χειρισμό όπλων και στους τακτικούς ελιγμούς. Οι στρατιωτικές γνώσεις που αποκτούν χρησιμοποιούνται αργότερα σε αστικές συγκρούσεις, είτε εναντίον άλλων συμμοριών είτε κατά των αρχών.
Αύξηση εγκληματικότητας
Η παρουσία συμμοριών στις ένοπλες δυνάμεις μπορεί να διαταράξει την τάξη και την πειθαρχία, να εντείνει την εγκληματικότητα εντός και εκτός των στρατιωτικών βάσεων, απειλώντας την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και του στρατιωτικού προσωπικού.
Περιστατικά που σχετίζονται με συμμορίες, τα οποία εμπλέκουν εν ενεργεία στρατιωτικούς, παρουσιάζουν επιθέσεις, βιαιοπραγίες, ληστείες, διακίνηση ναρκωτικών, παραβάσεις όπλων, βανδαλισμούς, εκβιασμούς, κλοπές και ξέπλυμα εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Στόχος τα εξαρτώμενα τέκνα
Οι συμμορίες συχνά στοχεύουν τα εξαρτώμενα τέκνα του στρατιωτικού προσωπικού για στρατολόγηση. Αυτή η στόχευση δικαιολογείται από το γεγονός ότι τα παιδιά αυτά συχνά βιώνουν απομόνωση λόγω των συνεχών μετακινήσεων των οικογενειών τους, κάνοντάς τα ευάλωτα και ενισχύοντας την ανάγκη τους για αποδοχή και συνοδεία.
Τα εξαρτώμενα τέκνα συνήθως εμπλέκονται στη διακίνηση ναρκωτικών και σε επιθέσεις, τόσο εντός όσο και εκτός στρατιωτικών βάσεων.
Ιστορικό συμμοριών
Η παρουσία συμμοριών στον αμερικανικό στρατό πριν από τη δεκαετία του 1990 συνδέεται με τη στρατολόγηση ατόμων από αστικές περιοχές, όπου οι συμμορίες του δρόμου γνώρισαν ραγδαία ανάπτυξη κατά τις δεκαετίες 1970 και 1980. Η ανάπτυξη αυτή καλλιεργήθηκε από τη δράση ισχυρών συμμοριών όπως οι Crips και οι Bloods στο Λος Άντζελες, η οποία ενισχύθηκε από την επέκταση του εμπορίου κοκαΐνης σε μορφή κρακ.
Οι συμμορίες αυτές ξεκίνησαν ως νεανικές υποκουλτούρες σε υποβαθμισμένες γειτονιές, με μέλη από μειονεκτούσες κοινότητες που επίσης κατέγραφαν σημαντική συμμετοχή στη στρατολόγηση ατόμων που αναζητούσαν καλύτερη ζωή και διέξοδο από την αστική βία.
Ωστόσο, η συστηματική καταγραφή των μελών συμμοριών στον αμερικανικό στρατό ήταν πολύ περιορισμένη, καθώς δεν θεωρείτο απειλή για τη συνοχή του στρατεύματος και εντασσόταν γενικότερα στο πλαίσιο της εγκληματικότητας.
Αρχικά, η αναγνώριση συμμοριών γινόταν κυρίως μέσω παρακολουθήσεων από τις πολιτικές αρχές στο περιβάλλον μεγάλων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, και όχι μέσω εσωτερικών ερευνών του στρατεύματος. Στα μέσα της δεκαετίας 1980, οι εκθέσεις της αστυνομίας στο Killeen του Τέξας ανέφεραν συμμετοχή στρατιωτικών στον τοπικό εγκληματικό κόσμο και συμμετοχές σε συγκρούσεις με αντίπαλες gangs.
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 δεν καταγράφονταν ποσοτικά δεδομένα από το υπουργείο Άμυνας ή τις ομοσπονδιακές αρχές σχετικά με τη σύνδεση στρατιωτικού προσωπικού και συμμοριών.
Η αναγνώριση στρατιωτικών που σχετίζονταν με συμμορίες βασιζόταν σε μεμονωμένες παρατηρήσεις, όπως τατουάζ και διακριτικά σύμβολα ή συγκεκριμένες συμπεριφορές κατά την αστυνόμευση, αναδεικνύοντας τα κενά στις διαδικασίες ελέγχου πριν από την κατάταξη, που διευκόλυναν τη σχεδόν «αφιλτράριστη» ένταξη μελών συμμοριών, ειδικά σε περιόδους υψηλής στρατολόγησης.
Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αντιμετώπισαν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού για τις επιχειρήσεις τους στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, με αποτέλεσμα να εστιάσουν την στρατολόγηση, συμπεριλαμβανομένων απαλλαγών για υποψηφίους με ποινικό παρελθόν, πολλοί εκ των οποίων είχαν συμμετοχή σε εγκλήματα που σχετίζονταν με εγκληματικές οργανώσεις.
Κατά την περίοδο 2005-2008, ο αμερικανικός στρατός χορήγησε τέτοιες απαλλαγές σε πάνω από 45.000 στρατεύσιμους. Αυτή η πολιτική, αντανακλώντας την πίεση για επίτευξη στρατολογικών στόχων, διευκόλυνε την «παρούσα» προσέλευση ατόμων που συνδέονταν με συμμορίες. Οι στρατολόγοι, υπό πίεση να αυξήσουν τους αριθμούς, συχνά υποβάθμιζαν ή έκρυβαν ενδείξεις συμπαθίας προς συμμορίες, όπως βεβαρημένα ποινικά μητρώα.
Επιπλέον, η συνοχή και η ασφάλεια του στρατού έπληξε και το πρόβλημα των ναρκωτικών, όπως δείχνει μελέτη του Michael D. Palm Center από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Santa Barbara, η οποία καταγράφει 58.561 περιπτώσεις στρατολογημένων με εθισμό σε ναρκωτικά κατά την περίοδο 2003-2006.
Το 2007, μια αξιολόγηση του FBI κατέγραψε αύξηση της εγκληματικής δραστηριότητας μέσω συμμοριών, σημειώνοντας την παρουσία μελών ισχυρών συμμοριών εντός στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Αμερική και στο εξωτερικό. Η Μονάδα Εγκληματολογικών Ερευνών του Στρατού Ξηράς (CID) εντόπισε πάνω από 100 εν ενεργεία στρατιωτικούς με αποδεδειγμένους δεσμούς σε συμμορίες για το 2008.
Η CID απέδωσε αυτή την κατάσταση στη χαλάρωση κριτηρίων κατάταξης και στη στρατολόγηση νέων από ευάλωτες περιοχές. Έρευνες της ίδιας υπηρεσίας έδειξαν ότι το 2009 οι εγκληματικές δράσεις που αφορούσαν συμμορίες σχεδόν διπλασιάστηκαν συγκριτικά με το 2006.
Σύμφωνα με έκθεση του Εθνικού Κέντρου Πληροφοριών για Συμμορίες το 2011, το φαινόμενο άρχισε να επηρεάζεται πιο έντονα λόγω στρατιωτικών αποστολών, μετατρεπόμενο σε αυξημένο αριθμό γκράφιτι που συνδέονται με συμμορίες σε στρατιωτικές βάσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Τα μέλη των συμμοριών εκμεταλλεύθηκαν τις εμπειρίες μάχης για να βελτιώσουν την εικόνα τους, μεταφέροντας τακτικές και γνώσεις για αυτοσχέδια εκρηκτικά στα υπόλοιπα μέλη τους. Παράλληλα, οι εσωτερικές διαμάχες οδήγησαν σε βίαια επεισόδια σε στρατώνες μεταξύ μελών που σχετίζονταν με αντίπαλες συμμορίες.
Συμμορίες μοτοσυκλετιστών και άλλες υβριδικές ομάδες
Το FBI και η CID έχουν καταγράψει την παρουσία ισχυρών συμμοριών του δρόμου και των φυλακών στο στράτευμα των ΗΠΑ. Ειδικότερα, οι Norteños, ένας δημόσιος συνασπισμός ισπανόφωνων συμμοριών του δρόμου και των φυλακών στη Nuestra Familia, αποτελούν σημαντική πηγή στρατολόγησης για τα αμερικανικά στρατεύματα.
Η διείσδυση των Norteños στο στρατό αποσκοπεί είτε στην ενίσχυση των εγκληματικών τους δραστηριοτήτων είτε στην εκπαίδευση των μελών τους σε στρατιωτικές διατάξεις, ενώ παράλληλα διευκολύνει την εξόντωση των μελών που ανήκουν στους αντίπαλους συνασπισμούς, τους Sureños.
Η σύνδεση των Gangster Disciples, μίας συμμορίας του δρόμου και των φυλακών στην συμμαχία πολυφυλετικών συμμοριών Folk Nation, έχει επίσης καταγραφεί σε πολλές περιπτώσεις. Σημαντικό περιστατικό καταγράφηκε τον Μάρτιο του 2022, όπου τρία μέλη του στρατού που υπηρετούσαν στη βάση Fort Carson στο Κολοράντο, κατηγορήθηκαν μαζί με εννέα μέλη της συμμορίας για την ίδρυση δικτύου προμήθειας στρατιωτικού οπλισμού στους Gangster Disciples της γειτονιάς Pocket Town στο Σικάγο.
Συμμορίες μοτοσυκλετιστών όπως οι Hells Angels, οι Bandidos, οι Mongols, οι Outlaws, οι Pagans και οι Vagos διατηρούν παρουσία στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ από στρατιωτικούς που είναι μέλη τους. Αυτές οι συμμορίες επιδιώκουν να στρατολογούν στρατιωτικούς λόγω των στρατιωτικών τους γνώσεων και της πρόσβασης σε στρατιωτικά αγαθά.
Η έρευνα του Γραφείου Αλκοόλ, Καπνού, Πυροβόλων Όπλων και Εκρηκτικών (ATF) το 2014 εντόπισε περίπου 100 στρατιωτικούς που είχαν δεσμούς με συμμορίες μοτοσυκλετιστών, περιλαμβάνοντας μέλη που είχαν συμμετοχή σε ανθρωποκτονίες που σχετίζονται με συμμορίες.
Σημαντικό περιστατικό αναφέρθηκε τον Μάρτιο του 2012 στο Colorado Springs, όπου τρεις στρατιώτες που είχαν σχέσεις με τη συμμορία μοτοσυκλετιστών Sin City Disciples εμπλέκονταν σε εργά που έχουν καταγραφεί.
Επιπλέον, τα στρατηγικά περιστατικά στις βάσεις του Στρατού Ξηράς στο Τέξας, όπως τα Fort Bliss και Fort Hood, υπήρξαν αυξημένα κατά 60% μέσα σε μια χρονιά (2017-2018) σε σχέση με τις δραστηριότητες συμμοριών μοτοσυκλετιστών. Το ATF έχει αναγνωρίσει τη στρατιωτική εμπλοκή ως ενίσχυση επιχειρησιακής ικανότητας συμμοριών μοτοσυκλετιστών.
Υβριδικές ομάδες που συνδυάζουν στοιχεία παραδοσιακών συμμοριών με τη δομή συμμοριών του δρόμου ή των φυλακών, αναδείχθηκαν ως ένας άλλος τύπος εσωτερικής απειλής για τον στρατό, με τα μέλη τους συχνά να προέρχονται από πολυεθνοτικές ομάδες με λιγότερη ιεραρχία. Αυτές οι ομάδες, αν και έχουν περιορισμένα δεδομένα όσον αφορά την διείσδυσή τους, δείχνουν να χρησιμοποιούν στρατιωτική κατάρτιση με παρόμοιο τρόπο, γεγονός που δυσκολεύει την ανίχνευσή τους.
Ακροδεξιές ομάδες
Ακροδεξιές εξτρεμιστικές οργανώσεις, κυρίως εκείνες που υποστηρίζουν την ιδεολογία της λευκής υπεροχής, όπως το Hammerskin Nation και το American Front, προσπαθούν να εντάξουν στρατιωτικούς για να αποκτήσουν πρόσβαση σε στρατιωτικό οπλισμό και εξειδικευμένες τακτικές πολέμου. Αυτές οι ομάδες θεωρούν ότι η στρατιωτική υπηρεσία μπορεί να ενισχύσει την επιχειρησιακή τους ικανότητα, την οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν σε εσωτερικές συγκρούσεις.
Αξιολόγηση του FBI το 2008 κατέγραψε 203 προσπάθειες στρατολόγησης στρατιωτικού προσωπικού από ομάδες λευκής υπεροχής μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Περίπου το 72% αυτών των προσπαθειών, καθώς περιείχαν στοιχεία από διαδικτυακή προπαγάνδα και προσωπική προσέγγιση, προήλθαν από ομάδες λευκής υπεροχής και από νεοναζιστικές οργανώσεις όπως η Εθνική Συμμαχία και το Εθνικοσοσιαλιστικό Κίνημα.
Πολλοί υποστηρικτές της λευκής υπεροχής εντάχθηκαν στις ένοπλες δυνάμεις κρύβοντας αναγνωρίσιμα στοιχεία, όπως τατουάζ. Υπήρξαν, ωστόσο, περιπτώσεις ανθρώπων που κατατάχθηκαν παρά την γνωστή τους σύνδεση με νεοναζιστικά κινήματα.
Περίπτωση του 2006 αφορά τον τραγουδιστή του νεοναζιστικού συγκροτήματος Attack, Forrest Fogarty, ο οποίος είχε συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ, ολοκληρώνοντας την εκπαίδευσή του στη Στρατονομία ανενόχλητος.
Επίσης, ο μηχανικός του στρατού Jon Fain, συμμετέχοντας στον Πόλεμο του Ιράκ, ανέφερε σε συνέντευξή του την υποστήριξή του στις ιδέες της Εθνικής Συμμαχίας, εκφράζοντας ρατσιστικές απόψεις για τους Εβραίους και τονίζοντας την επιρροή του ναζιστικού στρατού.
Υπήρξαν μάλιστα περιπτώσεις στρατιωτικών που είχαν ακόμα πιο ακραία εμπλοκή. Για παράδειγμα, τον Ιούνιο του 2006 απολύθηκε ο σμηνίτης πρώτης τάξης Andrew Dornan για δημόσιες δηλώσεις υπέρ του Αδόλφου Χίτλερ και απειλές χρήσης εκρηκτικών σε στρατιωτική βάση.
Στις 12 Ιουνίου 2020, ο 24χρονος στρατιώτης της 173ης Αερομεταφερόμενης Ταξιαρχίας, Ethan Melzer, συνελήφθη για υποκίνηση επιθέσεων στη μονάδα του, προμηθεύοντας απόρρητες πληροφορίες σε νεοναζιστικές οργανώσεις, προκειμένου να διευκολύνει επιθέσεις.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αντιμετώπισε την πιθανότητα θανάτου με απάθεια, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «θα πέθαινε αφού είχε επιτελέσει την αποστολή του».
Το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ανέφερε ότι το 2019 υπήρξαν 45 καταγγελίες για σχέσεις στρατιωτικών με υποστηρικτές της λευκής υπεροχής και νεοναζί, πρωτοβουλίες που αφορούσαν περισσότερο τη διάδοση ιδεών παρά την οργανωμένη δράση.
Η πολιτική του υπουργείου Άμυνας απαγορεύει ρητά την συμμετοχή σε ομάδες λευκής υπεροχής και άλλες εξτρεμιστικές οργανώσεις, απαιτώντας την αναφορά και απομάκρυνση των παραβατών. Ωστόσο, η εφαρμογή της βασίζεται στην αυτοκαταγγελία. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου και του FBI, οι ιδεολογικά υποκινούμενες ομάδες στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις συνιστούν περιορισμένης έκτασης απειλή σε σύγκριση με τις συμμορίες του δρόμου.
* Ο Μιχαήλ Εμμανουήλ Δημάκας είναι υποψήφιος διδάκτορας, MSc: «Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές», MA: «Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία»
Διαβάστε επίσης:
ΚΚΕ: «Πυρά» για το «μέρισμα κοροϊδίας» με φόντο τις ασυλίες και τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου
Βιος και πολιτεία του Λόρδου Βύρωνα
Τσίπρας: Το μανιφέστο έρχεται, το κόμμα… «ζυγώνει»
