Φορείς, επιστήμονες και κάτοικοι συνδιαμορφώνουν στην Κόρωνο το σχέδιο δράσης ενάντια στην ερήμωση των χωριών
Η ορεινή Νάξος έχει όλα τα φόντα να μετατραπεί σε εθνικό πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συντονισμένο πλάνο και έμπρακτη στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Αυτό ήταν το κυρίαρχο συμπέρασμα κατά την έναρξη της 2ης Συνάντησης του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου, που φιλοξενείται το διήμερο 6 και 7 Ιουνίου στο Οικομουσείο Κορώνου. Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νάξου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΙΠΑ) του Παντείου Πανεπιστημίου.
Στο ίδιο τραπέζι κάθισαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας αλλά και οι ίδιοι οι κάτοικοι. Κοινή συνιστώσα όλων ήταν η δέσμευση για ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης –με την αρωγή και της ΕΕ– που θα απαντά στις προκλήσεις των υποδομών, του νερού και των συγκοινωνιών, δίνοντας παράλληλα ισχυρά κίνητρα στους νέους να παραμείνουν στο νησί.
Μ. Κουτουλάκης: «Το τοπίο είναι σύγχρονο πολιτιστικό αγαθό»
Ο Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλης Κουτουλάκης, υπογράμμισε ότι η Νάξος χαρακτηρίζεται από «πολλαπλή νησιωτικότητα» και ορεινότητα, στοιχεία που απαιτούν ειδικές, στοχευμένες παρεμβάσεις. Όπως εξήγησε, η ανάδειξη αυτών των ιδιαιτεροτήτων έχει ήδη ευαισθητοποιήσει την ΕΕ, η οποία προετοιμάζει μια νέα σχετική ευρωπαϊκή στρατηγική.
Ο κ. Κουτουλάκης έδωσε έμφαση στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, της κτηνοτροφίας και της εξόρυξης, χαρακτηρίζοντας προτεραιότητα τη διαχείριση των υδάτων (μέσω φραγμάτων και αφαλατώσεων) και τον βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό. «Πρέπει να αντιληφθούμε το τοπίο ως ένα σύγχρονο πολιτιστικό αγαθό», δήλωσε, καλώντας σε μια ευρεία κοινωνική συμμαχία όπου οι πολίτες θα ορίζουν τι είναι σημαντικό για τον τόπο τους.
Δ. Λιανός: Όχι απομονωμένες λογικές, αλλά ενιαίο όραμα
Για την ανάγκη αποτελεσματικών χρηματοδοτικών εργαλείων και την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης μίλησε ο Δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός. Ο κ. Λιανός ξεκαθάρισε ότι δεν νοείται ισόρροπη ανάπτυξη για το νησί χωρίς ζωντανές ορεινές κοινότητες.
Επισημαίνοντας ότι η δημοτική αρχή επενδύει στον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό, τόνισε ότι οι δημόσιοι πόροι δεν αρκούν: απαιτείται η τόνωση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και η δημιουργία νέων ευκαιριών. «Η ευημερία κάθε κοινότητας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανάπτυξη ολόκληρης της Νάξου», ανέφερε, απορρίπτοντας τους τοπικισμούς.
Ι. Μαργαρίτης: «Αν χαθούν τα χωριά, θα χαθεί η ψυχή του νησιού»
Σε μια συναισθηματικά φορτισμένη παρέμβαση, ο Έπαρχος Νάξου, Ιωάννης Μαργαρίτης, προειδοποίησε για τους κινδύνους της ερήμωσης. «Η απώλεια της πολιτιστικής και παραγωγικής ταυτότητας θα έχει σοβαρές συνέπειες. Αν χαθούν τα χωριά, θα χαθεί η ψυχή της Νάξου», δήλωσε.
Ο κ. Μαργαρίτης σημείωσε ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται στη Χώρα ή το παραλιακό μέτωπο, ενώ κάλεσε να δούμε τη νησιωτικότητα ως ευκαιρία για πράσινη μετάβαση.
Υποδομές, Συγκοινωνίες και Σμύριδα
Οι εκπρόσωποι των τοπικών κοινοτήτων έθεσαν τα προβλήματα της καθημερινότητας. Ο πρόεδρος της Κορώνου, Νικόλαος Χουζούρης, εστίασε στα οδικά έργα και την προστασία από πλημμύρες. Επίσης, ανέδειξε τα σμυριδορυχεία ως ένα μοναδικό μνημείο που μπορεί να απογειώσει τον πολιτιστικό τουρισμό. Ο πρόεδρος της Κωμιακής, Αντώνης Χωριανούπουλος, δήλωσε ότι οι σύγχρονες συγκοινωνίες και τα οικονομικά κίνητρα για τους νέους είναι προτεραιότητες.
Η επιστημονική ματιά και ο ρόλος της κοινωνίας
Οι καθηγητές του Παντείου Πανεπιστημίου προσέφεραν το επιστημονικό υπόβαθρο. Ο Γιάννης Ψυχάρης (Διευθυντής ΙΠΑ) εξήρε τον συμμετοχικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας. Πρότεινε τη σύνδεση του δημογραφικού και στεγαστικού ζητήματος με κίνητρα, τονίζοντας ότι η τοπική κλίμακα είναι ιδανικό πεδίο.
Ο Νίκος Λέανδρος (πρώην αντιπρύτανης) σημείωσε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί κοινωνική δικαιοσύνη και ζήτησε νέο τουριστικό μοντέλο με έμφαση στο περιβάλλον. Ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ, Σωτήρης Τριανταφύλλου, υπογράμμισε τη στήριξη του Τύπου στην ανάδειξη αυτών των θεμάτων.
Μια Νάξος «δύο ταχυτήτων» που παίρνει την τύχη στα χέρια της
Η πρόεδρος του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κορώνου, Γενοβέφα Μανωλά, αποτύπωσε την πραγματικότητα μιλώντας για μια Νάξο «δύο ταχυτήτων». Το κλείσιμο της έναρξης ανήκε στον διευθυντή παραγωγής του Φεστιβάλ Νάξου, Μάριο Βαζαίο, ο οποίος τόνισε τη σημασία της τοπικής κοινωνίας στην ανάληψη πρωτοβουλιών.
Πηγή
