Η σχέση της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ έχει διαγράψει μια πορεία γεμάτη αμφιβολίες για πολλές δεκαετίες.
Αν και η Τουρκία είναι μέλος της Συμμαχίας από το 1952, η υποστήριξη που ей προσέφεραν οι πολίτες της προς τον οργανισμό δεν ήταν ποτέ σίγουρη. Σήμερα, πάντως, φαίνεται ότι η κατάσταση αλλάζει.
Όπως αναφέρει ανάλυση του Economist, καθώς πλησιάζει η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία στις 7 Ιουλίου, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δείχνει να είναι πιο αφοσιωμένη στη Συμμαχία από οποιαδήποτε άλλη στιγμή της τελευταίας δεκαετίας.
Αυτή η κίνηση αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, αν σκεφτεί κανείς ότι μόλις πριν από λίγα χρόνια, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, ο Ερντογάν κατήγγειλε τις δυτικές χώρες για «στήριξη στους πραξικοπηματίες» και «τυφλή ανοχή στην τρομοκρατία».
Οι νέες απειλές υπενθυμίζουν στην Τουρκία την αξία της Συμμαχίας
Σύμφωνα με την ανάλυση του βρετανικού περιοδικού, δύο σημαντικές εξελίξεις αναμόρφωσαν τη στάση της Άγκυρας προς το ΝΑΤΟ: οι συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η τουρκική ηγεσία τώρα αναγνωρίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια τα οφέλη της συλλογικής άμυνας. Για παράδειγμα, τον περασμένο Μάρτιο, οι δυνάμεις αεράμυνας του ΝΑΤΟ κατέρριψαν τέσσερις ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς την Τουρκία.
Επιπλέον, η στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας στη χώρα επεκτείνεται. Παρά τις ανησυχίες για τις πολιτικές και δικαστικές εξελίξεις στην Άγκυρα, η Γερμανία σχεδιάζει να εγκαταστήσει νέο σύστημα Patriot στο νότο της Τουρκίας, ενώ προγραμματίζεται και η ίδρυση ενός νέου πολυεθνικού στρατηγείου του ΝΑΤΟ στην περιοχή.
Η αλλαγή της στάσης στην Άγκυρα αποτυπώνεται επίσης στην κοινή γνώμη. Σύμφωνα με έρευνα της Metropoll, το 61% των Τούρκων θεωρεί το ΝΑΤΟ κρίσιμο για την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Βελτίωση των σχέσεων Άγκυρας-Ουάσιγκτον
Ένας καθοριστικός παράγοντας στην προσέγγιση Τουρκίας-ΝΑΤΟ είναι επίσης η περιορισμένη αποκλιμάκωση των εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να απομακρύνει αμερικανικές δυνάμεις από τη Συρία απέκλεισε ένα από τα κύρια σημεία αντιπαράθεσης, καθώς η Τουρκία έβλεπε με καχυποψία τη συνεργασία των ΗΠΑ με κουρδικές δυνάμεις, τις οποίες χαρακτήριζε τρομοκρατικές.
Στο ίδιο πλαίσιο, η τουρκική ηγεσία υποδέχθηκε θετικά τις πληροφορίες ότι μπορεί τελικώς να αποκτήσει τα F-35, από τα οποία είχε αποκλειστεί το 2019 λόγω της αγοράς ρωσικών S-400.
Η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία
Ο Economist σημειώνει ότι η αναβάθμιση της θέσης της Τουρκίας δεν προέρχεται μόνο από τις δικές της επιλογές, αλλά και από τις ανάγκες των Ευρωπαίων συμμάχων.
Εκτός της Ουκρανίας, η Τουρκία διαθέτει ένα από τους πιο ισχυρούς στρατούς στην Ευρώπη. Παράλληλα, ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων της δίνει έναν κρίσιμο ρόλο στη στρατηγική ισορροπία της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας απέναντι στη Ρωσία.
Ταυτόχρονα, η τουρκική αμυντική βιομηχανία αναδεικνύεται σε ολοένα σημαντικό προμηθευτή απέναντι σε ευρωπαϊκές χώρες.
Εταιρείες όπως η Baykar έχουν ήδη υπογράψει συνεργασίες με τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Εσθονία, ενώ τουρκικά drones χρησιμοποιούνται από αρκετούς ευρωπαϊκούς στρατούς.
Η συνεχώς αυξανόμενη ανησυχία για το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν συνεπείς προς το ΝΑΤΟ καθιστά την Τουρκία ακόμη πιο πολύτιμο συνεργάτη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παρά τη βελτίωση στο κλίμα, οι σχέσεις διατηρούν έντονες εντάσεις.
Η Άγκυρα επικρίνει το ΝΑΤΟ για την έλλειψη σοβαρότητας που δείχνει προς τις απειλές που αντιμετωπίζει στα νότια σύνορά της, από τους Κούρδους αντάρτες μέχρι τα δίκτυα διακίνησης μεταναστών.
Από την άλλη πλευρά, διάφορες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακόμα θυμούνται τις διαπραγματεύσεις του Ερντογάν, καθώς και την καθυστέρηση που επέβαλε στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στη Συμμαχία.
Επιπλέον, η στάση απέναντι στη Ρωσία παραμένει ένα σημείο διαφοροποίησης. Ενώ οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες βλέπουν το καθεστώς Πούτιν ως τη μεγαλύτερη απειλή για το ΝΑΤΟ, ο Ερντογάν εξακολουθεί να αποφεύγει να υιοθετήσει την ίδια ρητορική και συντηρεί σημαντικές οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις με τη Μόσχα.
Ωστόσο, η κατάσταση φαίνεται να είναι σε μετάβαση. Ο Economist εκτιμά πως η Άγκυρα παρακολουθεί τη σταδιακή αποδυνάμωση της ρωσικής επιρροής σε κρίσιμες περιοχές.
Η Ρωσία έχει υποστεί σοβαρές ήττες στη Μαύρη Θάλασσα λόγω κορυφαίων επιθέσεων από την Ουκρανία, ενώ στη Συρία, το καθεστώς Άσαντ δεν είναι πια ο κύριος συνομιλητής για τις περιφερειακές δυνάμεις, δίνοντας ενισχυμένο ρόλο στην Τουρκία.
Συγχρόνως, η Αρμενία επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από τη Μόσχα και να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Άγκυρα. Περίεργο δεν είναι ότι ο Ερντογάν, ο οποίος είχε συχνές επισκέψεις στη Ρωσία τη δεκαετία του 2010, δεν έχει πραγματοποιήσει καμία επίσημη επίσκεψη στον Βλαντίμιρ Πούτιν εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.
Το κύριο συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η Τουρκία πλέον βλέπει το ΝΑΤΟ ως τη πιο ασφαλή επιλογή για την υπεράσπιση των συμφερόντων της.
Στην περίπτωση που ο ρόλος των ΗΠΑ στη Συμμαχία περιοριστεί, η Άγκυρα προτιμά να είναι στη μέση των εξελίξεων μέσω του ΝΑΤΟ αντί να περιθωριοποιηθεί σε μια αποκλειστικά ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Αυτό σημαίνει ότι οι διαφωνίες μεταξύ Τουρκίας και ΝΑΤΟ δεν έχουν επιλυθεί πλήρως. Παρόλα αυτά, σε μια εποχή αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας, και οι δύο πλευρές φαίνεται να κατανοούν ότι χρειάζονται η μία την άλλη περισσότερο από ποτέ.
Διαβάστε επίσης
Ο Τραμπ «δείχνει την έξοδο» στον Νετανιάχου: «Θέλει να συνεχίσει;»
Τουρίστες πλήρωσαν… 44 ευρώ για δύο παγωτά στη Ρώμη – (Video)
Μπέλφαστ: Εικόνα πολέμου μετά τις αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις – Εκτός ελέγχου η κατάσταση (Photos/Video)
