Οι ΗΠΑ και το Ιράν, σε συνεργασία με τους μεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ, προγραμματίζουν τηλεδιάσκεψη αύριο, Κυριακή (14/6), κατά την οποία θα υπογράψουν ηλεκτρονικά ένα μνημόνιο κατανόησης. Αυτό το μνημόνιο θα παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, θα επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ και θα δρομολογήσει διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως αναφέρει δημοσίευμα του αμερικανικού ιστότοπου Axios.
Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές από τις χώρες μεσολαβητές επιβεβαίωσαν ότι η υπογραφή θα γίνει διαδικτυακά, κυρίως λόγω υλικοτεχνικών ζητημάτων.
Ένας από τους κύριους λόγους είναι ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είναι επικεφαλής της αμερικανικής διαπραγματευτικής αποστολής, δεν θα μπορούσε να επιστρέψει στις ΗΠΑ προτού ο πρόεδρος Τραμπ αναχωρήσει τη Δευτέρα το πρωί για τη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία, σύμφωνα με τις πηγές.
Ο Λευκός Οίκος ήθελε μια δημόσια τελετή στη Γενεύη, ενώ το Πακιστάν την ήθελε στο Ισλαμαμπάντ, αλλά οι Ιρανοί φαίνεται ότι δεν προτιμούν καμία από αυτές τις επιλογές.
Το εν λόγω μνημόνιο δεν επιλύει άμεσα κανέναν από τους στόχους του πολέμου: δηλαδή, την αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων, τον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων, την κατάργηση της υποστήριξής του προς ομάδες όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, καθώς και τη δημιουργία συνθηκών για την αλλαγή του καθεστώτος.
Η υπογραφή που θα γίνει εξ αποστάσεως είναι αποτέλεσμα σχεδόν τριών μηνών διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του ιρανικού καθεστώτος, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, του Κατάρ, της Αιγύπτου και της Τουρκίας.
Αναμένεται ότι το μνημόνιο κατανόησης θα τερματίσει τον πόλεμο στην περιοχή και πιθανώς θα σταθεροποιήσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
«Είμαστε πιο κοντά από ποτέ σε μια ειρηνική συμφωνία. Με την οριστικοποίηση να αναμένεται πιθανώς μέσα στις επόμενες 24 ώρες, το Πακιστάν προετοιμάζεται για την ηλεκτρονική υπογραφή της ειρηνικής συμφωνίας αμέσως μετά, με τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, στο X το Σάββατο.
Σημείωσε επίσης την ευγνωμοσύνη του προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τη δέσμευσή τους κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι αυτή η ιστορική συμφωνία θα είναι η βάση για μια διαρκή ειρήνη.
Λίγο αργότερα, το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν επιβεβαίωσε την προγραμματισμένη τελετή υπογραφής μέσω τηλεδιάσκεψης για την Κυριακή.
«Η συμφωνία έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί αύριο, και αμέσως μετά την υπογραφή της, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ΑΝΟΙΧΤΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ. Η σχέση μας με το Ιράν είναι πολύ διαφορετική και καλύτερη από ό,τι ήταν με τις προηγούμενες κυβερνήσεις», δήλωσε ο Τραμπ στο Truth Social.
Την Τρίτη, ο Αμερικανός πρόεδρος θα συναντηθεί στη Γαλλία με τους ηγέτες της G7, καθώς και με τους ηγέτες της Αιγύπτου, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, όπως ενημέρωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι τους δημοσιογράφους.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, είχε προσκληθεί αλλά δεν θα μπορέσει να παρευρεθεί λόγω προγραμματισμένων υποχρεώσεων. Επίσης, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεν αναμένεται να παραβρεθεί.
Θα πραγματοποιηθούν και διμερείς συναντήσεις του Τραμπ με τους τρεις Άραβες ηγέτες στο περιθώριο της συνόδου G7, με εστίαση στη συμφωνία με το Ιράν και στις ευκαιρίες στην περιοχή μετά το πέρας του πολέμου.
Ένα άλλο προς συζήτηση θέμα είναι τα Στενά του Ορμούζ και η διεθνής συμμαχία για την αποναρκοθέτησή τους, στην οποία συνεργάζονται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία.
Ο Τραμπ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Νετανιάχου την Πέμπτη για να τον ενημερώσει σχετικά με τη συμφωνία. Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ είπε: «Αυτή είναι η συμφωνία. Είναι μια εξαιρετική συμφωνία και στοχεύει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο».
Μεταξύ άλλων, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι φαίνεται να αντιτίθενται στους όρους του μνημονίου που έχουν δημοσιοποιηθεί, όμως ο Νετανιάχου δεν εξέφρασε διαφωνίες κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, όπως ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος: «Ο Μπίμπι δεν μίλησε πολύ στη συνομιλία. Πρέπει να κατάλαβε ότι θα υπάρξει συμφωνία και ότι δεν μπορεί να την εμποδίσει».
