Εν μέσω της προετοιμασίας για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, Τουρκία και ΕΕ διακήρυξαν την πρόθεση τους να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε πολλούς τομείς, περιλαμβάνοντας την οικονομία, την ασφάλεια, τη μετανάστευση και την εξωτερική πολιτική.
Η ανακοίνωση αυτή προέκυψε μετά τη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλας και τους επιτρόπους Μάρτα Κος και Μάγκνους Μπρούνερ στην Άγκυρα στις 30 Ιουνίου 2026. Η κοινή δήλωση σκιαγράφησε το πλαίσιο για την αναθέρμανση των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας σε μια εποχή γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Στρατηγική αξία
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς εξελίξεις. Επισημάνθηκε το καθεστώς της Τουρκίας ως υποψήφια προς ένταξη χώρα και αναγνωρίστηκε η στρατηγική αξία των σχέσεων αυτών για την προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή και της οικονομικής ανθεκτικότητας. Στη διάρκεια της συζήτησης, εξετάστηκαν κοινά ενδιαφέροντα, όπως η οικονομία, η εμπορική συνεργασία, η συνδεσιμότητα, η μετανάστευση, η ασφάλεια και οι προκλήσεις που σχετίζονται με την εξωτερική πολιτική.
Οι δύο πλευρές επανέφεραν τη δέσμευσή τους για λήψη μέτρων που θα ενδυναμώσουν τη συνεργασία στους παραπάνω τομείς και συμφώνησαν σχετικά με τη σημασία της περιφερειακής σταθερότητας και των καλών γειτονικών σχέσεων. Επιπλέον, η κοινή ανακοίνωση περιλάμβανε αναφορές στο Κυπριακό και στη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, καθώς οι δύο πλευρές εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό.
Από την πλευρά της, η ΕΕ υπογράμμισε την αναγκαιότητα ενίσχυσης του κράτους δικαίου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της διασφάλισης υψηλών δημοκρατικών προτύπων στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης.
Ουκρανία και Νότιος Καύκασος
Σημαντικός χρόνος στις συνομιλίες αφιερώθηκε στις διεθνείς κρίσεις και στη συνεργασία των δύο πλευρών σχετικά με τις εξελίξεις. Αντηλλάγησαν απόψεις για την Ουκρανία, τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τον Νότιο Καύκασο, με τις δύο πλευρές να επισημαίνουν τη δέσμευσή τους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις μέσω στενότερης συνεργασίας και συντονισμού, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη συνεχιζόμενη υποστήριξή τους σε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.
Συμφώνησαν επίσης για την κοινή τους δέσμευση στην υπεράσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, καθώς και για την υποστήριξη μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης που θα στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο. Οι συνομιλίες περιλάμβαναν και τις εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο, καθώς και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να συντονίσουν τις συμπληρωματικές τους προσπάθειες για την ειρήνη και την ευημερία σε ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα και τις οικονομικές σχέσεις, με τη δέσμευση να υποστηρίξουν συγκεκριμένα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Ταυτόχρονα, υπογράμμισαν την ανάγκη ενίσχυσης του διαλόγου και της συνεργασίας στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, που συμπληρώνουν τις δραστηριότητες του ΝΑΤΟ.
Βελτίωση της Τελωνειακής Ένωσης
Δόθηκε επίσης μεγάλη προσοχή στην οικονομική συνεργασία και στις δυνατότητες εμβάθυνσης των εμπορικών σχέσεων. Οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να βελτιώσουν την εφαρμογή της Τελωνειακής Ένωσης, προσπαθώντας ταυτόχρονα να θέσουν τις βάσεις για τον εκσυγχρονισμό της.
Επιπλέον, υπογράμμισαν τη σημασία μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς προσέγγισης στη βιομηχανική πολιτική, αποβλέποντας στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ασφάλειας και των δύο πλευρών, ενώ συμφώνησαν ότι η ενδεχόμενη συμμετοχή της Τουρκίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA) θα ήταν επωφελής.
Στο τραπέζι βίζα και μετανάστευση
Στη διάρκεια των συνομιλιών εθίγησαν και ζητήματα μεταναστευτικής πολιτικής και θεωρήσεων. Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι εξετάστηκε η πρόοδος του Διαλόγου για την Απελευθέρωση των Θεωρήσεων και ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με τις διαδικασίες υποβολής και αξιολόγησης των αιτήσεων θεώρησης για τους Τούρκους πολίτες.
Και οι δύο πλευρές παραδέχτηκαν ότι η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση μπορεί να έχει συνέπειες για τις μετακινήσεις πληθυσμών, επισημαίνοντας τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και εκφράζοντας την απόφασή τους να συνεργαστούν για την αντιμετώπισή τους, κυρίως μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας στη διαχείριση των συνόρων και στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών.
Συνεργασία στην ενέργεια
Η κοινή δήλωση σημειώνει επίσης τη διάθεση των δύο πλευρών να ενισχύσουν περαιτέρω τη συνεργασία τους και να διατηρήσουν τον θεσμικό διάλογο. Υπογραμμίστηκε η σημασία της συνεργασίας στους τομείς του εμπορίου, της ενέργειας, των μεταφορών και της ψηφιοποίησης, όπως επίσης και της περιφερειακής ατζέντας συνδεσιμότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, οι δύο πλευρές εξέφρασαν ικανοποίηση για την σταδιακή επανέναρξη των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Τουρκία.
Τέλος, προγραμματίστηκε η διεξαγωγή νέων συναντήσεων και υψηλού επιπέδου διαλόγων πριν από το τέλος του 2026, εντός των τομέων της οικονομίας, της εμπορικής συνεργασίας, της μετανάστευσης, της ασφάλειας, της υγείας, της επιστήμης και καινοτομίας, καθώς και της γεωργίας.
