Ένα σπίτι από ανακυκλωμένα λάστιχα, μπουκάλια και χώμα λειτουργεί σαν «θερμική μπαταρία», διατηρώντας σταθερή θερμοκρασία χωρίς κλιματισμό.
Σπίτια γνωστά ως Earthships κατασκευάζονται από παλιά ελαστικά αυτοκινήτων, κουτάκια αλουμινίου, γυάλινα μπουκάλια και συμπιεσμένο χώμα, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και την παροχή νερού.
Η ιδέα δημιουργήθηκε από τον Αμερικανό αρχιτέκτονα Michael Reynolds, ο οποίος σχεδίασε ένα διαφορετικό μοντέλο κατοικίας που αξιοποιεί τα διαθέσιμα υλικά και τη φυσική θερμορύθμιση. Οι τοίχοι αυτών των σπιτιών έχουν πάχος περίπου 70 εκατοστά και αποτελούνται από ελαστικά γεμάτα με συμπιεσμένο χώμα. Η κατασκευή λειτουργεί σαν θερμική μπαταρία, καθώς αποθηκεύει θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την απελευθερώνει αργά όταν πέφτει η θερμοκρασία.
Πώς ένα παλιό λάστιχο γίνεται τοίχος 70 εκατοστών
Η διαδικασία ξεκινά με ένα χρησιμοποιημένο ελαστικό αυτοκινήτου, το οποίο γεμίζει με χώμα και συμπιέζεται μέχρι να γίνει συμπαγές. Στη συνέχεια, τα ελαστικά τοποθετούνται το ένα πάνω στο άλλο και σχηματίζουν τους βασικούς τοίχους του σπιτιού. Το λάστιχο, σε συνδυασμό με το συμπιεσμένο χώμα, δημιουργεί μια μάζα που μπορεί να αποθηκεύει θερμότητα. Παράλληλα, επειδή τα ελαστικά καλύπτονται με κονίαμα και δεν εκτίθενται άμεσα στον ήλιο, μειώνονται τα προβλήματα φθοράς που θα υπήρχαν αν βρίσκονταν εκτεθειμένα στο περιβάλλον. Ωστόσο, η κατασκευή δεν είναι εύκολη για να γεμίσει ένα ελαστικό απαιτείται σημαντική χειρωνακτική εργασία. Μια ομάδα δύο ατόμων μπορεί να γεμίσει περίπου τέσσερα ελαστικά την ώρα, γεγονός που σημαίνει ότι για ένα ολόκληρο σπίτι χρειάζονται εβδομάδες ή και μήνες εργασίας.
Τα ελαστικά αποτελούν τον βασικό σκελετό, αλλά στο εσωτερικό χρησιμοποιούνται και άλλα ανακυκλωμένα υλικά. Τα κουτάκια αλουμινίου μπορούν να ενσωματωθούν σε τσιμέντο για τη δημιουργία εσωτερικών χωρισμάτων, ενώ τα γυάλινα μπουκάλια τοποθετούνται με πηλό ή κονίαμα, δημιουργώντας επιφάνειες που επιτρέπουν στο φως να περνά. Το αποτέλεσμα θυμίζει βιτρό, καθώς οι ακτίνες του ήλιου περνούν μέσα από τα χρωματιστά γυαλιά και δημιουργούν ιδιαίτερα φωτεινά μοτίβα στο εσωτερικό του σπιτιού.
Γιατί το σπίτι μπορεί να κρατά σταθερή θερμοκρασία
Η βασική αρχή είναι η θερμική μάζα. Υλικά όπως το συμπιεσμένο χώμα απορροφούν αργά τη θερμότητα και την απελευθερώνουν σταδιακά, μειώνοντας τις μεγάλες μεταβολές θερμοκρασίας. Ο όρος «θερμική μπαταρία» δεν σημαίνει ότι το σπίτι παράγει ενέργεια. Οι τοίχοι απλώς αποθηκεύουν και μεταφέρουν θερμότητα από τη μία χρονική στιγμή στην άλλη, περιορίζοντας τις ακραίες αλλαγές ζέστης και κρύου. Η διατήρηση θερμοκρασίας κοντά στους 20 βαθμούς Κελσίου δεν αποτελεί εγγύηση για κάθε περιοχή. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το κλίμα, τη μόνωση, τον προσανατολισμό των παραθύρων, το έδαφος και τον τρόπο ζωής των κατοίκων.
Ο σωστός προσανατολισμός των παραθύρων είναι κρίσιμος, μιας και στο βόρειο ημισφαίριο, τα μεγάλα παράθυρα συνήθως τοποθετούνται προς τον νότο ώστε να εισέρχεται ο χειμερινός ήλιος. Στο νότιο ημισφαίριο, όπως στη Βραζιλία, η λογική αντιστρέφεται και τα παράθυρα πρέπει να βλέπουν προς τον βορρά. Ένα λάθος στον σχεδιασμό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ενεργειακή απόδοση του σπιτιού. Ορισμένα Earthships χρησιμοποιούν υπόγειους σωλήνες που φέρνουν αέρα από το εξωτερικό μέσα στο σπίτι. Καθώς ο αέρας περνά μέσα από το έδαφος, ψύχεται πριν φτάσει στους χώρους διαβίωσης. Το σύστημα μπορεί να μειώσει τη θερμοκρασία του εισερχόμενου αέρα κατά περίπου 5 έως 11 βαθμούς Κελσίου, ανάλογα με τις συνθήκες. Ο ζεστός αέρας ανεβαίνει και απομακρύνεται από ανοίγματα στην οροφή, χωρίς να απαιτείται συμπιεστής ή μεγάλη κατανάλωση ρεύματος.
Η αυτονομία έχει και απαιτήσεις
Παρά την εντυπωσιακή ιδέα, αυτά τα σπίτια δεν λειτουργούν χωρίς συντήρηση. Η υγρασία στους υπόγειους σωλήνες, η συντήρηση φίλτρων, οι αντλίες και οι μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας απαιτούν συνεχή έλεγχο. Η ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται συνήθως από φωτοβολταϊκά πάνελ, αλλά ένα πλήρως αυτόνομο σύστημα χρειάζεται επίσης μπαταρίες, ρυθμιστές φόρτισης και μετατροπείς.
Το σύστημα ύδρευσης βασίζεται στη συλλογή βρόχινου νερού από την οροφή. Το νερό οδηγείται σε δεξαμενές, φιλτράρεται και στη συνέχεια χρησιμοποιείται για πόση, μαγείρεμα, καθαριότητα και μπάνιο. Η χωρητικότητα των δεξαμενών εξαρτάται από τις βροχοπτώσεις και την κατανάλωση της οικογένειας. Τα Earthships δείχνουν ότι μια κατοικία μπορεί να σχεδιαστεί ως ένα ενιαίο σύστημα όπου τοίχοι, ήλιος, νερό, έδαφος και ενέργεια λειτουργούν μαζί. Δεν αποτελούν μια απλή κατασκευή από ανακυκλωμένα υλικά, αλλά μια διαφορετική προσέγγιση στη δημιουργία κατοικιών με μικρότερη εξάρτηση από τις παραδοσιακές υποδομές.
ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ
