Σε μια δίκη σημαντικής αξίας που ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές οικονομικές και θεσμικές επιπτώσεις για τη Meta, νομικοί εκπρόσωποι 29 πολιτειών των Ηνωμένων Πολιτειών κατηγόρησαν την εταιρεία ότι γνώριζε, μέσω εσωτερικών ερευνών, ότι το Instagram μπορεί να προκαλεί εθιστική συμπεριφορά σε εφήβους, αλλά παραβίασε την υποχρέωσή της να ενημερώσει το κοινό. Η διαδικασία διεξάγεται σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας και αναμένεται να διαρκέσει από έξι έως οκτώ εβδομάδες.
Στην αρχή της ακροαματικής διαδικασίας, η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Μέγκαν Ο’Νιλ, υποστήριξε ότι η Meta προτίμησε πολλές φορές τα κέρδη από τη διασφάλιση της ασφάλειας των παιδιών.
«Κατά τη διάρκεια της επιλογής των ενόρκων, άκουσα πολλούς από εσάς να λέτε ότι η υγεία και η ευημερία των παιδιών συνιστούν κοινή ευθύνη», παρατήρησε απευθυνόμενη στους ενόρκους. «Η Meta δεν έκανε το μερίδιό της».
Η Ο’Νιλ ανέφερε ότι οι ένορκοι θα έχουν την ευκαιρία να ακούσουν καταθέσεις μαρτύρων και να εξετάσουν εσωτερικά έγγραφα που έχουν βρεθεί από τους γενικούς εισαγγελείς κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους για την εταιρεία.
Ανάμεσα σε αυτά, αναφέρθηκε σε ένα έγγραφο που δήλωνε ότι «οι μικρότεροι είναι οι καλύτεροι», καθώς και σε άλλο εσωτερικό υλικό στο οποίο φαίνεται να αναφέρεται ότι «οι έφηβοι αντιμετωπίζουν εθιστικά προβλήματα, ανεξάρτητα από το πώς τους κάνει να αισθάνονται. Το Instagram είναι εθιστικό».
«Γνώριζαν», δήλωσε η Ο’Νιλ. «Ξανά και ξανά, κέρδιζαν τα κέρδη».
Η κατηγορία για σκόπιμα εθιστικά χαρακτηριστικά
Η αγωγή καταλογίζει στη Meta, μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram, ότι σχεδίασε σκόπιμα προϊόντα και λειτουργίες που επιδιώκουν να κρατούν τους νεαρούς χρήστες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στις πλατφόρμες, επιβαρύνοντας παράλληλα την ψυχική τους υγεία.
Οι γενικοί εισαγγελείς υποστηρίζουν πως η Meta «ανέπτυξε και εξέλιξε ένα σύνολο ψυχολογικά χειριστικών λειτουργιών» ώστε να μεγιστοποιήσει τον χρόνο που περνούν οι χρήστες στις εφαρμογές της.
Αυτές περιλαμβάνουν το ατέρμονο scrolling μέσω αλγορίθμων προτάσεων, τις διαρκείς ειδοποιήσεις, τα «likes» και τα οπτικά φίλτρα που επιτρέπουν στους χρήστες να αλλάζουν την εμφάνισή τους.
Εκατομμύρια παιδιά κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες
Η Ο’Νιλ ανέφερε ότι εσωτερική μελέτη της Meta είχε καταγράψει 4,6 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 13 ετών να χρησιμοποιούν το Instagram και 3,29 εκατομμύρια να χρησιμοποιούν το Facebook κατά την περίοδο 2012-2024 στην Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ.
Όπως είπε, η εταιρεία «πολύ συχνά απλώς κοίταζε από την άλλη πλευρά».
Η αγωγή των 233 σελίδων κατατέθηκε αρχικά τον Οκτώβριο του 2023, και υποστηρίζει επίσης ότι η Meta συλλέγει συστηματικά δεδομένα από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς γονική συναίνεση, παραβαίνοντας ομοσπονδιακούς και πολιτειακούς νόμους.
Οι ενάγοντες υποστηρίζουν πως η εταιρεία «αρνείται να εγκαταλείψει τη χρήση γνωστών επιβλαβών λειτουργιών», επισημαίνοντας ότι τα κίνητρά της σχετίζονται αποκλειστικά με την επιθυμία της να «μεγιστοποιήσει τα οικονομικά της οφέλη».
Τι γνώριζε η Meta για τις επιπτώσεις στους εφήβους
Στο δικαστήριο παρουσιάστηκαν στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία η Meta φέρεται να υποβάθμιζε δημοσίως τους κινδύνους που εγκυμονούν οι υπηρεσίες της, ενώ οι εσωτερικές έρευνες κατέγραφαν αυξημένα ποσοστά εφήβων που αντιμετώπιζαν επιβλαβές περιεχόμενο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέφερε η Ο’Νιλ, περίπου το 13% των εφήβων ηλικίας 14 έως 15 ετών είχε εκτεθεί σε περιεχόμενο βίας, ενώ το 21% είχαν βιώσει αρνητικές συγκρίσεις με άλλους χρήστες.
Οι πολιτείες ισχυρίζονται επίσης ότι η Meta στοχεύει ακόμα και «πολύ μικρά παιδιά», διαπιστώνοντας ότι οι νεότεροι χρήστες είναι πιο πιθανό να παραμείνουν προσκολλημένοι στις εφαρμογές της.
Η απάντηση της Meta
Η Meta απορρίπτει όλες τις κατηγορίες.
Ο δικηγόρος της εταιρείας, Πολ Σμιντ, υποστήριξε ότι τα εσωτερικά έγγραφα και οι επικοινωνίες που παρουσίασαν οι δικηγόροι των πολιτειών έχουν αποσπαστεί από το ευρύτερο πλαίσιο και έχουν επιλεγεί αποσπασματικά από περισσότερες συνομιλίες.
Επιπλέον, η Meta έχει πραγματοποιήσει αρκετές μελέτες για τους νεαρούς χρήστες με στόχο να εξετάσει πώς μπορεί να υποστηρίξει τους εφήβους σε αυτόν τον χώρο.
Ο Σμιντ επεσήμανε ότι η εταιρεία έχει απενεργοποιήσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο λογαριασμούς παιδιών κάτω των 13 ετών και ότι «αναλαμβάνει ουσιαστική δράση» για την απομάκρυνση ανηλίκων χρηστών.
«Οι πολιτείες κυνηγούν ένα εξωφρενικό ποσό»
Σε δήλωσή του, εκπρόσωπος της Meta κατηγόρησε τις πολιτείες ότι δεν εστιάζουν στα πραγματικά στοιχεία ή στη νομική διάσταση της υπόθεσης, αλλά επιδιώκουν μια υπερβολικά υψηλή οικονομική αποζημίωση.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι ισχυρισμοί των γενικών εισαγγελέων δεν τεκμηριώνονται, οι οικονομικές απαιτήσεις είναι δυσανάλογες και ότι δεν έχει παρουσιαστεί απόδειξη ότι οι κάτοικοι των εμπλεκομένων πολιτειών παραπλανήθηκαν.
Η Meta απορρίπτει επίσης την κατηγορία ότι κοινές λειτουργίες, όπως η δυνατότητα διατήρησης δεύτερου λογαριασμού στο Instagram, προκάλεσαν βλάβη στους χρήστες, χαρακτηρίζοντας την επαλήθευση της ηλικίας ως ζήτημα που αφορά τον κλάδο συνολικά.
Μάρτυρες Ζάκερμπεργκ και Μοσέρι
Η δίκη διεξάγεται ως πολυπεριφερειακή διαδικασία και κατατέθηκε από κοινού από 29 γενικούς εισαγγελείς πολιτειών, με την κύρια ευθύνη της διαδικασίας να ανήκει στις νομικές ομάδες της Καλιφόρνιας, του Κολοράντο, του Κεντάκι και του Νιου Τζέρσεϊ.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, οι ένορκοι αναμένεται να ακούσουν μαρτυρίες από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, τον επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, καθώς και από τον πρώην εργαζόμενο της εταιρείας και πληροφοριοδότη Αρτούρο Μπεχάρ.
Έως 200 δισ. δολάρια οι πιθανές αποζημιώσεις
Οι συνέπειες της υπόθεσης για τη Meta θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Οι γενικοί εισαγγελείς ισχυρίζονται ότι, αν η εταιρεία κριθεί υπεύθυνη, οι αποζημιώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι και τα 200 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στα ετήσια έσοδά της για το 2025.
Παράλληλα, ζητούν από το δικαστήριο να υποχρεώσει τη Meta να ανασχεδιάσει τα προϊόντα της ώστε να γίνουν ασφαλέστερα για τα παιδιά, γεγονός που θα μπορούσε να έχει ακόμη πιο μακροχρόνιες επιπτώσεις στην λειτουργία του Facebook και του Instagram από μια χρηματική ποινή.
