Το γεγονός από μόνο του αποτυπώνει το κλίμα που με τον χαμηλό πήχη προσδοκιών, τις προσεκτικές διατυπώσεις, την διατήρηση ανοιχτών διαύλων, αλλά χωρίς να προκύψει αποτέλεσμα που να δείχνει έδαφος σύγκλισης.
Η δήλωση της Ολγκίν
Στη γραπτή δήλωσή της, η κα. Ολγκίν περιέγραψε το πλαίσιο ως «προδιαπραγματευτική φάση», δίνοντας έμφαση στον «συνεχή και απευθείας διάλογο» ως κρίσιμο στοιχείο. Σύμφωνα με την ίδια, οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν προτάσεις για επανέναρξη διαπραγματεύσεων, έκαναν ανασκόπηση της εργασίας που έγινε στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και στις πρωτοβουλίες που είχαν τεθεί στο τραπέζι, ενώ η προσπάθεια συνεχίζεται τόσο για συμφωνία σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όσο και για επιστροφή στις συνομιλίες.
Μετά τη συνάντηση, η κα. Ολγκίν είπε στους δημοσιογράφους ότι δεν καθορίστηκε νέα συνάντηση των ηγετών των δύο κοινοτήτων. Δήλωσε πάντως ότι δεν είναι απογοητευμένη, σημειώνοντας πως κάθε διαδικασία έχει τη δική της δυναμική και ότι εδώ μιλάμε για μια αργή διαδικασία.
Οι πέντε προτάσεις Χριστοδουλίδη
Ο Κύπριος Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, εμφανίστηκε μετά την επιστροφή του στο Προεδρικό Μέγαρο να επιμένει σε μια δέσμη των πέντε προτάσεων που, όπως είπε, αγγίζουν και την ουσία και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Με βάση όσα ανέφερε, πρότεινε να επαναβεβαιωθεί η βάση λύσης του Κυπριακού, τα Ηνωμένα Έθνη να ετοιμάσουν και να «κλειδώσουν» το πακέτο συγκλίσεων έως το Κραν Μοντανά, ο Γενικός Γραμματέας να συγκαλέσει επίσημη διευρυμένη συνάντηση, να ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών και σε εκείνη τη διευρυμένη σύνοδο να υπάρξει δέσμη ανακοινώσιμων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν είναι απογοητευμένος και υποστήριξε ότι εξέφρασε ετοιμότητα να συναντηθεί με τον κ. Ερχιουρμάν και χωρίς την παρουσία της κας. Ολγκίν, προτείνοντας οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών να καθορίσουν νέα συνάντηση εντός των επόμενων δύο εβδομάδων.
Τα ΜΟΕ και τα οδοφράγματα
Στο πεδίο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ο Κύπριος Πρόεδρος αναφέρθηκε ειδικά στις συζητήσεις για διάνοιξη νέων οδοφραγμάτων, λέγοντας ότι για το οδόφραγμα της Μιας Μηλιάς υπάρχει ετοιμότητα από ελληνοκυπριακής πλευράς, ενώ για την περιοχή Αθηένου και Αγλαντζιάς υπάρχουν ενστάσεις.
Παράλληλα επικαλέστηκε «συγκεκριμένη πρόταση» του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών από τον Ιούλιο του 2025, δηλώνοντας ετοιμότητα να γίνει και αυτό αντικείμενο ανακοίνωσης.
Η εικόνα που προκύπτει, πάντως, είναι ότι τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης συνεχίζουν να αποτελούν το «τεστ αντοχής» της διαδικασίας. Είναι αρκετά συγκεκριμένα για να μετριέται η βούληση στην πράξη, αλλά και αρκετά πολιτικά φορτισμένα ώστε κάθε λεπτομέρεια να γίνεται κόκκινο πανί, ειδικά όταν η κάθε πλευρά φοβάται το κόστος στο εσωτερικό ακροατήριο.
Η «τετραλογία» Έρχιουρμαν
Η σημερινή τριμερής έγινε στη σκιά των προειδοποιήσεων της κας. Ολγκίν ότι χωρίς χειροπιαστή πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης θα είναι πολύ δύσκολο να στηθεί ξανά το σχήμα της άτυπης διευρυμένης διάσκεψης «πέντε συν ένας», δηλαδή οι δύο κοινότητες, τα Ηνωμένα Έθνη και οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Η συζήτηση, αφορά τη μεθοδολογία τεσσάρων σημείων που έχει θέσει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, κάτι που η ελληνοκυπριακή πλευρά αντιμετωπίζει με καχυποψία όταν εκλαμβάνεται ως απόπειρα μετατόπισης από το συμφωνημένο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην οικία του ειδικού αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα και επικεφαλής της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, Χασίμ Ντιανιέ, στη νεκρή ζώνη κοντά στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας. Παρόντες ήταν και οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών, με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να συνοδεύεται από τον Μενέλαο Μενελάου και τον κ. Έρχιουρμαν από τον Μεχμέτ Ντάνα.
Δεν πήγε καλά
Ο Τουφάν Έρχιουρμαν είναι σχετικά νέο πρόσωπο στη θέση του Τουρκοκύπριου ηγέτη, μετά την εκλογή του τον Οκτώβριο του 2025, εξέλιξη που τότε είχε αναζωπυρώσει προσδοκίες για επαναφορά της προοπτικής ομοσπονδιακής λύσης.
Ωστόσο, το σημερινό αποτέλεσμα δείχνει πόσο δύσκολο είναι να περάσει η διαδικασία από τις γενικές διακηρύξεις στην παραγωγή συμφωνίας, ακόμη και σε «μικρότερα» βήματα όπως τα οδοφράγματα. Η απουσία κοινού ανακοινωθέντος μετά από δίωρη συνάντηση δεν είναι ευχάριστη εξέλιξη. Η κάθε πλευρά προτιμά να μιλά με τη δική της φωνή, αντί να συνυπογράψει έστω και μια προσεκτική κοινή παράγραφο.
ΕΕ και το «παρών» της Κάγια Κάλας
Στο παρασκήνιο, η κα. Ολγκίν είχε προηγουμένως επαφές στις Βρυξέλλες με την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλας, πριν μεταβεί στην Κύπρο για τον κύκλο επαφών.
Το ευρωπαϊκό στοιχείο παραμένει καθοριστικό, ακόμη κι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι τυπικό μέρος της διαπραγμάτευσης. Στην πράξη, τίποτα δεν κινείται χωρίς να μετριούνται οι επιπτώσεις του μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ισορροπίες με την Τουρκία.
Το κέρδος – αν υπάρχει τέτοιο – της τριμερούς συνάντησης είναι ότι ο δίαυλος επικοινωνίας δεν έκλεισε και ότι καταγράφεται, έστω από την Ολγκίν, πρόθεση συνέχισης της προσπάθειας τόσο για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όσο και για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Το κόστος είναι ότι η διαδικασία μοιάζει να μην έχει δυναμική και να κινείται με πολύ προσεκτικά βήματα, χωρίς «ραντεβού» για επόμενη συνάντηση και με την ίδια την απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, να μιλά για αργή πορεία. Σε μια υπόθεση που έφτασε να μετρά περισσότερο από μισό αιώνα εκκρεμότητας, κάθε μέρα λειτουργεί εις βάρος της λύσης και υπέρ της παγίωσης των τετελεσμένων της εισβολής.
Μανώλης Καλατζής
