Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει, άθελά του, εξελιχθεί στο «πρόσωπο» των ομολόγων που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό δεν συμβαίνει επειδή ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστηρίζει την ΕΕ, αλλά γιατί οι εμπορικοί του δασμοί και η απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του – με τις απειλές για προσάρτηση της Γροιλανδίας και τις στρατιωτικές ενέργειες στη Μέση Ανατολή – ενισχύουν το ενδιαφέρον των ανήσυχων επενδυτών για Ευρωπαϊκό χρέος. Αυτή είναι καλή είδηση για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς ενισχύει την ικανότητά της να δανειστεί για νέες αποστολές, όπως η χρηματοδότηση της άμυνας και η στήριξη της Ουκρανίας στην αντίσταση κατά της ρωσικής επιθετικότητας.
Η προσέγγιση των Βρυξελλών είναι αυτή: Η αργή και συναινετική διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν «τραμπικό» κόσμο που έχει ανατρέψει τις παγκόσμιες ισορροπίες. Οι επενδυτές μπορούν να επενδύουν σε αυτή τη σταθερότητα μέσω των ευρωομολόγων.
Αυτή η στρατηγική έχει αποδώσει. Διαχειριστές κεφαλαίων από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ωκεανία απέκτησαν το 43% των ευρωομολόγων που εκδόθηκαν από την Επιτροπή από την αρχή του 2026, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το POLITICO.
Πρόκειται για αύξηση 8 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με τον μέσο όρο των τελευταίων έξι ετών, γεγονός που φέρνει τον Ευρωπαίο επίτροπο Προϋπολογισμού, Πιότρ Σεραφίν, σε ευνοϊκή θέση πριν από την περιοδεία του στα μέσα Απριλίου σε Χονγκ Κονγκ, Μαλαισία και Σιγκαπούρη για την προώθηση ευρωομολόγων. Η Επιτροπή έχει εκδώσει ομόλογα ύψους 52 δισεκατομμυρίων ευρώ από την αρχή του 2026, συγκριτικά με 44 δισεκατομμύρια ευρώ την ίδια περίοδο το 2025.
«Υπάρχει αυξανόμενη ζήτηση για την “Ευρώπη”, για τη σύνδεση της με τον σεβασμό της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες και αξίες. Ως αποτέλεσμα, αυξάνεται και η ζήτηση για τα ομόλογα της ΕΕ», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ στο POLITICO, ζητώντας ανωνυμία.
Παρόμοια τάση παρατηρείται και στα ταμεία διάσωσης της ευρωζώνης, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης. Από το 2010 έχουν εκδώσει συνολικά 566 δισεκατομμύρια ευρώ και το 2025 πούλησαν ποσά-ρεκόρ σε χώρες εκτός ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία του ESM.
Αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ενέτειναν τις επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, κεντρικές τράπεζες, κυβερνήσεις και διεθνείς επενδυτές έχουν πωλήσει καθαρά πάνω από 80 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η ΕΕ προσπαθεί να εκμεταλλευτεί αυτές τις εξελίξεις για να ενισχύσει την εικόνα της ως ασφαλές καταφύγιο για ανήσυχους επενδυτές.
«Οι ηγέτες της ΕΕ παρουσιάζουν την Ευρώπη ως προβλέψιμη στην πολιτική της, κάτι που έχει σημασία για πολλούς επενδυτές στο σημερινό γεωπολιτικό κλίμα», δήλωσε ο Κεν Ίγκαν από τον οίκο αξιολόγησης KBRA.
Η πώληση αμερικανικών ομολόγων δεν ενδείκνυται ως μαζική έξοδος. Η αγορά αμερικανικών κρατικών τίτλων κυμαίνεται γύρω από τα 31 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η αγορά των ομολόγων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μόλις που πλησιάζει το 1 τρισ. ευρώ.
Ωστόσο, η αυξανόμενη ζήτηση για ευρωομόλογα, σε συνδυασμό με την υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση, επιτρέπει στην Επιτροπή να δανείζεται φθηνότερα σε σύγκριση με πολλές υπερχρεωμένες κυβερνήσεις της ΕΕ. Ως ένδειξη εμπιστοσύνης από τις αγορές, η διαφορά απόδοσης μεταξύ των ομολόγων της Επιτροπής και των γερμανικών – που θεωρούνται τα πιο ασφαλή στην ευρωζώνη – έχει μειωθεί από 70 το 2022 στις περίπου 40 μονάδες βάσης.
Αντίθετα, τα αμερικανικά ομόλογα προσφέρουν premium πάνω από 130 μονάδες βάσης σε σχέση με τα γερμανικά.
Φυσικά, οι ανησυχίες για την πολιτική Τραμπ δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Κάποιοι επενδυτές προτιμούν ομόλογα της ΕΕ λόγω του χαμηλού κινδύνου, ενώ η αυξημένη έκδοση βελτιώνει τη ρευστότητα της αγοράς.
Χωρίς το κοινό χρέος, οι κυβερνήσεις θα δυσκολεύονταν να διαχειριστούν τις διαφορετικές κρίσεις. Το ευρωπαϊκό χρέος χρηματοδότησε το ταμείο ανάκαμψης ύψους 650 δισεκατομμυρίων ευρώ μετά την πανδημία, δάνεια 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και πακέτο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία – το οποίο σήμερα είναι «παγωμένο» από την Ουγγαρία.
Η αύξηση στη ζήτηση για ευρωομόλογα εντείνει και τους στόχους της ΕΕ να ανταγωνιστεί το δολάριο ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Το δολάριο κατέχει αυτή τη θέση για δεκαετίες, από τη Συμφωνία του Bretton Woods το 1944.
Σήμερα, παραμένει το κυρίαρχο νόμισμα με περίπου 56% των παγκόσμιων αποθεμάτων, συγκριτικά με περίπου 20% του ευρώ. Ωστόσο, η Επιτροπή προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την συγκυρία για να προσελκύσει επενδυτές και να ενισχύσει τη διεθνή επιρροή της.
«Καθώς οι επενδυτές επιδιώκουν να αποσυνδεθούν από το δολάριο για λόγους σταθερότητας, στρέφονται προς το ευρώ», σημείωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ.
Η αύξηση του ευρωπαϊκού χρέους
Το ταμπού σχετικά με την έκδοση κοινού χρέους στην ΕΕ κατέρρευσε μετά την πανδημία, ύστερα από χρόνια αντιδράσεων – κυρίως από χώρες της Βόρειας Ευρώπης.
Οι εκδόσεις ευρωομολόγων είναι συνεχείς, καθώς κράτη όπως η Γαλλία και η Ιταλία αδυνατούν να αντιμετωπίσουν μόνες τους τις κρίσεις. Επιπλέον, οι πιέσεις δεν αναμένεται να αποδυναμωθούν, εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων και των απειλών των ΗΠΑ για αποχώρηση από την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ταυτόχρονα, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει την οικονομία της για να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα – μια προσπάθεια που θα χρειαστεί περίπου 800 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τον Μάριο Ντράγκι.
Αν και αυτή η επενδυτική ανάγκη παραμένει μακρινή, η Επιτροπή – που τώρα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εκδότης ομολόγων με αξιολόγηση AAA – αναμένεται να συνεχίσει να εκδίδει χρέος.
Στον νέο επταετή προϋπολογισμό από το 2028, οι Βρυξέλλες ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν ευρωομόλογα για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και την αντιμετώπιση κρίσεων. Ωστόσο, χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία είναι σκεπτικές ως προς την πρόσθετη κοινή δανειοδότηση.
Προτού συμφωνηθεί ο νέος προϋπολογισμός, οι επενδυτές αναμένουν από την Επιτροπή να συνεχίσει τις εκδόσεις, με στόχο τα 160 δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωομόλογα φέτος – 10 δισεκατομμύρια περισσότερα από το 2025.
«Η παγκόσμια αγορά ανησυχεί ολοένα και περισσότερο για το δολάριο. Αναζητά εναλλακτικές λύσεις», δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. «Ας προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος».
Διαβάστε επίσης:
Εκεχειρία στη Μέση Ανατολή: Θύελλα στο Ισραήλ – Για «ήττα» κατηγορεί η αντιπολίτευση τον Νετανιάχου
Συνεχίζονται οι επιθέσεις στον Λίβανο, πυρ ομαδόν κατά Νετανιάχου στο Ισραήλ – Την Παρασκευή η έναρξη των συνομιλιών – Όλες οι εξελίξεις
Η Χεζμπολάχ σταματά τις επιθέσεις μετά τη συμφωνία για εκεχειρία – Ο στρατός καλεί τους εκτοπισμένους να μην επιστρέψουν στο νότιο Λίβανο
