Ειδικοί από την Ελληνική Δασολογική Εταιρεία, την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης και το ΟΦΥΠΕΚΑ Δαδιάς περιγράφουν την οικολογική τραγωδία στο δάσος της Δαδιάς, όπου 12 μαυρόγυπες δηλητηριάστηκαν – Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα για την παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων.
Μια νέα οικολογική τραγωδία συγκλονίζει το δάσος της Δαδιάς στον Έβρο, όπου πρόσφατα εντοπίστηκαν 12 δηλητηριασμένοι μαυρόγυπες, εκ των οποίων οι εννέα έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους. Το περιστατικό θεωρείται από τις οργανώσεις περιβαλλοντικής προστασίας ως το σοβαρότερο των τελευταίων ετών, υπογραμμίζοντας την ευάλωτη κατάσταση ενός εμβληματικού είδους της περιοχής.
Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία καταδίκασε την πράξη, χαρακτηρίζοντάς την ως «το μεγαλύτερο έγκλημα χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων των τελευταίων χρόνων», σημειώνοντας ότι πλήττει όχι μόνο τη βιοποικιλότητα αλλά και την αποτελεσματικότητα της περιβαλλοντικής νομοθεσίας με σκοπό την εξόντωση του απειλούμενου μαυρόγυπα. Παρά την απαγόρευση χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων από το 1993 και την ύπαρξη αυστηρού εθνικού και ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας, η έκταση του συμβάντος εντός Εθνικού Πάρκου αναδεικνύει σοβαρά κενά στην εφαρμογή του νόμου και κλίμα ατιμωρησίας.
Μαρκαρισμένος Μαυρόγυπας στη ταΐστρα της Δαδιάς
(ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟ WWF)
Ο Ελευθέριος Σταματόπουλος, δασολόγος και περιβαλλοντολόγος, εξηγεί: «Οι φόλες συνήθως προορίζονται για λύκους ή άλλα αρπακτικά που θεωρούνται απειλή για την κτηνοτροφία. Όμως οι μαυρόγυπες, που τρέφονται με σαρκοφάγα υπολείμματα, πέφτουν θύματα. Τα δηλητηριασμένα δολώματα φτιάχνονται από σκέτο κρέας με προσθήκη φυτοφαρμάκων, και για τον μαυρόγυπα είναι σαν λιχουδιά. Το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό, καθώς είναι είδος προς εξαφάνιση και ο μοναδικός πληθυσμός στην Ευρώπη που αναπαράγεται εδώ κινδυνεύει να αποσταθεροποιηθεί γενετικά.»
Η Δώρα Σκαρτσή, από την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, επισημαίνει: «Τα δηλητηριασμένα δολώματα ήταν υπολείμματα ζώων με φάρμακα. Παρόμοια περιστατικά συμβαίνουν σχεδόν κάθε χρόνο στην ελληνική ύπαιθρο, αλλά η έκταση και ο αριθμός των νεκρών πουλιών καθιστούν αυτή την περίπτωση ιδιαίτερα σοβαρή».
Η Σύλβια Ζακ, από το ΟΦΥΠΕΚΑ Δαδιάς, προσθέτει: «Οι μαυρόγυπες είναι προστατευόμενο είδος, τόσο από εθνική όσο και από ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η Δαδιά αποτελεί τη μοναδική φυσική εστία τους στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Δυστυχώς, η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι συνηθισμένη, αλλά ποτέ με τέτοια έκταση. Τα περιστατικά αυτά στέλνουν ηχηρό μήνυμα για την ανάγκη αυστηρότερης φύλαξης».
Επιπτώσεις για το οικοσύστημα
Το δάσος της Δαδιάς αποτελεί καταφύγιο για τα αρπακτικά και ειδικά για τους μαυρόγυπες, γύρω από τους οποίους έχουν αναπτυχθεί πολυετείς δράσεις διατήρησης. Η απώλεια ακόμα και λίγων ατόμων σε τόσο περιορισμένο πληθυσμό μπορεί να οδηγήσει σε γενετική αποσταθεροποίηση και μακροπρόθεσμη μείωση του είδους.
Μαυρόγυπας
(ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟ WWF)
Ο κίνδυνος επιτείνεται από την υποστελέχωση των δασοφυλάκων και την αδυναμία ουσιαστικού ελέγχου των περιοχών. Όπως σημειώνει ο Ελευθέριος Σταματόπουλος: «η φύλαξη είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Παρά την παρουσία δασοφυλάκων, η αποδεκατισμένη δύναμη δεν μπορεί να αποτρέψει τέτοια εγκλήματα».
Σύμφωνα με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, έχουν εντοπιστεί 9 νεκροί μαυρόγυπες, 4 γερακίνες, 4 κόρακες, 1 λύκος, 5 αλεπούδες και 2 κουνάβια, ενώ 3 μαυρόγυπες βρέθηκαν εγκαίρως ζωντανοί με συμπτώματα δηλητηρίασης.
Διάσπαρτες σε στρατηγικά σημεία στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου, οι φόλες – υπολείμματα ζαρκαδιού – εντοπίστηκαν από τις Ειδικές Μονάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, τον 2ο Κυνηγετικό Σύλλογο Ορεστιάδας και τις Μονάδες Διαχείρισης των Εθνικών Πάρκων του ΟΦΥΠΕΚΑ. Αρμόδιοι και τοπικοί φορείς έχουν κινητοποιηθεί, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν την άμεση και πλήρη διερεύνηση του περιστατικού ως οργανωμένου εγκλήματος.
Τι είναι ο Μαυρόγυπας
Ο Μαυρόγυπας αποτελεί πτωματοφάγο αρπακτικό-σύμβολο του Δάσους Δαδιάς, όπου και φιλοξενείται η μοναδική φυσική αναπαραγόμενη αποικία του είδους στα Βαλκάνια. Το είδος έχει υπάρξει αντικείμενο πολυετών δράσεων διατήρησης και η απώλεια τόσο μεγάλου αριθμού ατόμων, σε σχέση με τον μικρό πληθυσμό του είδους, όχι μόνο ανατρέπει χρόνια εθνικών και διασυνοριακών δράσεων για την προστασία του, αλλά συνεπάγεται και πολύ σημαντική οικονομική ζημία για την Πολιτεία.
Πηγή
