Από σήμερα, 1η Ιανουαρίου 2026, τίθεται σε ισχύ το νέο, αυστηρότερο πειθαρχικό δίκαιο για τους δημοσίους υπαλλήλους, φέρνοντας σαρωτικές αλλαγές στο πλαίσιο ευθυνών, παραπτωμάτων και κυρώσεων. Με τον νόμο 5225/2025 επαναπροσδιορίζεται συνολικά η πειθαρχική αντιμετώπιση στο Δημόσιο, με διεύρυνση των παραπτωμάτων, αυστηροποίηση των ποινών και περισσότερες περιπτώσεις που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε οριστική παύση.
Στον κατάλογο των πειθαρχικών παραπτωμάτων προστίθενται νέα αδικήματα, ενώ κωδικοποιούνται παραβάσεις που έως σήμερα προβλέπονταν αποσπασματικά σε ειδικούς νόμους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παράλειψη δήλωσης σύγκρουσης συμφερόντων, η εκδήλωση κάθε μορφής βίας ή παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, η καθυστέρηση έκδοσης διαπιστωτικών πράξεων έκπτωσης από την υπηρεσία, καθώς και η συμμετοχή σε εταιρείες ή δραστηριότητες ασυμβίβαστες με τη δημοσιοϋπαλληλική ιδιότητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται πλέον στην αξιολόγηση, καθώς η άρνηση συμμετοχής σε αυτήν, είτε ως αξιολογητής είτε ως αξιολογούμενος, συνιστά αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα. Για την πρώτη άρνηση προβλέπεται πρόστιμο ίσο με τις αποδοχές δύο μηνών, ενώ η επανάληψη της άρνησης για δύο συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους επισύρει την ποινή της οριστικής παύσης.
Οι νέες ρυθμίσεις, που φέρουν την υπογραφή του υπουργού Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιου και της υφυπουργού Βιβής Χαραλαμπογιάννη, αφορούν το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, τους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, καθώς και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.
Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν για τους δημοτικούς υπαλλήλους, για τους οποίους πειθαρχικά παραπτώματα συνιστούν, μεταξύ άλλων, η άρνηση χρήσης μέσων ατομικής προστασίας και η μη προσέλευση σε προληπτικό ιατρικό έλεγχο. Αντίστοιχα, για το ένστολο προσωπικό της δημοτικής αστυνομίας, παράπτωμα θεωρείται η άρνηση χρήσης στολής και διακριτικών κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.
Στο νέο πλαίσιο προστίθενται και τρεις νέες πειθαρχικές ποινές: η στέρηση μισθολογικού κλιμακίου από ένα έως πέντε έτη, η αφαίρεση έως τεσσάρων μισθολογικών κλιμακίων και η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου για χρονικό διάστημα έως πέντε έτη.
Συνολικά, οι ποινές κλιμακώνονται από την έγγραφη επίπληξη και τα χρηματικά πρόστιμα έως την προσωρινή ή την οριστική παύση από την υπηρεσία, ενώ αυξάνεται σε ορισμένες περιπτώσεις και το ανώτατο όριο ποινής που μπορούν να επιβάλουν τα πειθαρχικά όργανα.
Για πρώτη φορά εισάγεται στο πειθαρχικό δίκαιο η «πειθαρχική συνδιαλλαγή», δίνοντας τη δυνατότητα στον ελεγχόμενο υπάλληλο να ζητήσει ευνοϊκότερη μεταχείριση, υπό προϋποθέσεις, σε περιπτώσεις που δεν προβλέπεται οριστική παύση και δεν έχει προκληθεί ή έχει αποκατασταθεί πλήρως οικονομική ζημία.
Από το 2026, τις νέες υποθέσεις αναλαμβάνει το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, το οποίο θα στελεχώνεται από 60 δικαστές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και θα λειτουργεί με τριμελή και πενταμελή κλιμάκια, ανάλογα με τη σοβαρότητα της υπόθεσης.
Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, περισσότερες από 3.300 πειθαρχικές υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, ενώ οι υπάλληλοι με ανοικτές πειθαρχικές διαδικασίες ξεπερνούν τους 5.900. Με το νέο σύστημα επιδιώκεται η επιτάχυνση των διαδικασιών, η ενίσχυση της διαφάνειας και η αποσυμφόρηση ενός μηχανισμού που έως σήμερα οδηγούσε σε καθυστερήσεις ακόμη και πέντε ετών.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
