Ο όρος «μαροκινή μαφία» αναφέρεται σε μια κατηγορία εγκληματικών οργανώσεων που προέρχονται από το Μαρόκο και δραστηριοποιούνται κυρίως στην Ευρώπη. Αυτές οι ομάδες είναι ιδιαίτερα ενεργές στο εμπόριο ναρκωτικών, κυρίως κοκαΐνης, και εκμεταλλεύονται στρατηγικά τοποθεσίες όπως το λιμάνι της Αμβέρσας. Η πλειονότητα των μελών τους προέρχεται από την μαροκινή διασπορά στην Ευρώπη, ενώ υπάρχουν και άτομα από τις Ολλανδικές Αντίλλες, το Σουρινάμ και την Τουρκία.
Αυτές οι οργανώσεις διατηρούν συνεργασίες με διεθνή καρτέλ και λειτουργούν μέσω ευέλικτων και συχνά οικογενειακά οργανωμένων ομάδων. Η εγκληματική τους δραστηριότητα περιλαμβάνει εκτενή χρήση βίας, που εκδηλώνεται είτε μέσω εσωτερικών συγκρούσεων είτε με δολοφονίες προσώπων δημοσίου ενδιαφέροντος, όπως ο δικηγόρος Derk Wiersum το 2019 και ο δημοσιογράφος Peter de Vries το 2021.
Η ανάπτυξη αυτών των οργανώσεων σχετίζεται με την φιλελεύθερη πολιτική της Ολλανδίας σχετικά με την κάνναβη από τη δεκαετία του 1970, κάτι που δημιούργησε ευνοϊκό έδαφος για άλλες παράνομες δραστηριότητες. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, μαροκινοί με ολλανδική υπηκοότητα χρησιμοποίησαν τις οικογενειακές τους σχέσεις και τις τοπικές τους επαφές κυρίως με την περιοχή Rif του Μαρόκου και άλλες περιοχές παραγωγής κάνναβης για να δημιουργήσουν οργανωμένα δίκτυα διακίνησης.
Από το τέλος της δεκαετίας του 1990 και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι οργανώσεις της μαροκινής μαφίας που εργάζονταν στο Μαρόκο και την Ολλανδία σταδιακά μετατόπισαν τη στρατηγική τους προς το εμπόριο κοκαΐνης, προκειμένου να αυξήσουν τα κέρδη τους. Μέσω άμεσων συνδέσεων με καρτέλ της Λατινικής Αμερικής, μπόρεσαν να εισάγουν μεγάλες ποσότητες κοκαΐνης στην Ευρώπη, κυρίως μέσω των λιμένων του Ρότερνταμ και της Αμβέρσας.
Η μεταφορά των ναρκωτικών επιτυγχάνεται μέσω ποικιλίας μεθόδων λαθρεμπορίου, περιλαμβάνοντας εσωτερικές συνδέσεις, χρηματισμούς λιμενικών υπαλλήλων και τη χρήση «εκφορτωτών», δηλαδή νεαρών ατόμων που εισέρχονται σε λιμενικές εγκαταστάσεις, συχνά μέσω κενών εμπορευματοκιβωτίων, για να εξάγουν ναρκωτικά που είναι κρυμμένα ανάμεσα σε νόμιμες φορτώσεις.
Τα έσοδα από αυτή τη δραστηριότητα εκτιμώνται στα 10 δισ. δολάρια ετησίως. Η ανακατανομή των παράνομων φορτίων πραγματοποιείται σε ευρωπαϊκές αγορές όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Παρ’ όλα αυτά, οι δραστηριότητες διακίνησης δεν γίνονται χωρίς προβλήματα, καθώς πολλοί αιματηρές συγκρούσεις εμφανίζονται τόσο εντός των οργανώσεων όσο και μεταξύ ανταγωνιστικών ομάδων.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αναταραχή που ξεκίνησε το 2012 μετά την κλοπή 200 κιλών κοκαΐνης στο λιμάνι της Αμβέρσας, η οποία οδήγησε σε έναν κύκλο βίας που διαρκεί μέχρι το 2017, αφήνοντας πίσω του δεκάδες θύματα σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.
Ακολουθώντας τα πρότυπα άλλων εγκληματικών ομάδων, οι οργανώσεις της μαροκινής μαφίας έχουν δημιουργήσει μηχανισμούς για τη νομιμοποίηση των εσόδων τους από παράνομες ενέργειες. Τα χρήματα από τη διακίνηση ναρκωτικών επενδύονται σε ακίνητα στη βόρεια Ευρώπη, στην Ισπανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χρησιμοποιώντας βιτρίνες και νόμιμες επιχειρήσεις για να κρύβεται η προέλευση των χρημάτων. Ο ναρκοβαρόνος Othman El Ballouti φέρεται να έχει νομιμοποιήσει πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ μέσω διαφόρων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στην Κίνα.
Δομή
Η δομή των οργανώσεων της μαροκινής μαφίας βασίζεται σε σχέσεις συγγένειας και στη κοινή καταγωγή των μελών. Συντίθενται από άτομα που ανήκουν στην ίδια οικογένεια ή προέρχονται από την ίδια περιοχή, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν γεννηθεί στην Ευρώπη.
Η κάθε οργάνωση παρουσίαζει μία σύνθετη και ιεραρχημένη δομή, που περιλαμβάνει άτομα όπως το δεξί χέρι του αρχηγού, υπαρχηγούς, υπεύθυνους υποστήριξης, πληροφοριοδότες, παρατηρητές, εκτελεστές, διεφθαρμένοι αστυνομικοί και δικηγόρους.
Συμμαχίες και συνεργασίες
Οι οργανώσεις που εντάσσονται στη μαροκινή μαφία λειτουργούν ως αυτόνομοι σχηματισμοί στο παγκόσμιο εγκληματικό πλαίσιο και δημιουργούν περιστασιακές συνεργασίες με άλλες οργανώσεις ή με κρατικές αρχές. Στην διακίνηση ναρκωτικών συνεργάζονται στενά με καρτέλ από τη Λατινική Αμερική προκειμένου να εξασφαλίσουν άμεσες προμήθειες κοκαΐνης και να διευκολύνουν την είσοδο μεγάλων φορτίων, κυρίως στα λιμάνια της Αμβέρσας. Επίσης, διατηρούν χαλαρές σχέσεις συνεργασίας με την ιταλική μαφία της Καλαβρίας Ndrangheta, κυρίως σε επίπεδο συντονισμού για επιχειρησιακούς σκοπούς, όπως η εκμετάλλευση λιμενικών εγκαταστάσεων, η αποφυγή ελέγχων και η δωροδοκία υπαλλήλων.
Την τελευταία περίοδο, η εντατικοποίηση των ελέγχων στη δυτική Ευρώπη έχει αναγκάσει πολλές από αυτές τις οργανώσεις να αναζητήσουν συνεργασίες με εγκληματικά δίκτυα από τα Βαλκάνια για την αξιοποίηση εναλλακτικών διαδρομών διακίνησης.
Αναφορές δείχνουν επίσης συνεργασίες μεταξύ της μαροκινής μαφίας και του Ιράν. Συγκεκριμένα, ο ιρανικός υπουργός Πληροφοριών και Ασφάλειας (MOIS) φέρεται να έχει χρησιμοποιήσει μέλη των οργανώσεων αυτών για την εξόντωση Ιρανών της διασποράς στην Ευρώπη που αντιτίθενται στο θεοκρατικό καθεστώς στην Τεχεράνη.
Φατρίες και οργανώσεις
Η «μαροκινή μαφία» δεν είναι μία ενιαία οργάνωση αλλά ένα δίκτυο διαφόρων φατριών και εγκληματικών ομάδων που λειτουργούν συνεργατικά ή ανταγωνιστικά. Οι ισχυρότερες από αυτές περιλαμβάνουν:
1. Οργάνωση Ait Soussan: Υπό την ηγεσία του Houssine Ait Soussan, αυτή η εγκληματική ομάδα έχει προσελκύσει την προσοχή των βελγικών και ολλανδικών αρχών λόγω της συμμετοχής της σε πολλές δολοφονίες και απαγωγές, τις οποίες οργάνωσε από την Κεντρική Αμερική.
Η οργάνωση είναι υπεύθυνη για τη διακίνηση κοκαΐνης σε όλη τη Δυτική Ευρώπη.
2. Φατρία της Χελώνας: Αυτή η φατρία, γνωστή και ως «Οι Χελώνες» ή «Εγκληματική Οικογένεια El Yousfi», εδρεύει στην Αμβέρσα και δραστηριοποιείται από το 2010. Κύριοι πυρήνες είναι μέλη της οικογένειας El Yousfi, οι οποίοι προέρχονται από το Nador του Μαρόκου και έχουν εγκατασταθεί στο Borgerhout της Αμβέρσας.
Θεωρείται μία από τις πέντε μεγαλύτερες μαροκινές φατρίες που ελέγχουν το εμπόριο κοκαΐνης στην Αμβέρσα. Πολλά μέλη της φατρίας συνδέονται με την κλοπή 200 κιλών κοκαΐνης το 2012, γεγονός που υποκίνησε το γνωστό «Πόλεμο της Μαροκινής Μαφίας».
3. Φατρία των Mixers: Αυτή η οικογένεια, γνωστή και ως «Εγκληματική Οικογένεια Sebabti», αποτελείται από πέντε αδέλφια, που γεννήθηκαν στο Borgerhout της Αμβέρσας και προέρχονται από το Berkane του βόρειου Μαρόκου.
Είναι κατηγορημένοι για συνεργασία με κολομβιανά καρτέλ στη διακίνηση ναρκωτικών μέσω του λιμανιού της Αμβέρσας στην ευρωπαϊκή αγορά, αναγνωρίζονται δε ως το παλαιότερο δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών στην Αμβέρσα από την αρχή της δεκαετίας του 2000.
4. Φατρία El Ballouti: Αυτή η οργάνωση εδρεύει στην Αμβέρσα και ηγείται ο ναρκοβαρόνος Othman El Ballouti. Εξειδικεύεται στο εμπόριο κοκαΐνης, με τον συντονισμό της δράσης της να γίνεται από το Dubai, όπου είναι το κρησφύγετό του.
5. Φατρία των Ιχθυοπωλών: Αυτή η φατρία διευθύνεται από τους ιδιοκτήτες του γνωστού ιχθυοπωλείου «De Antwerpse Visser» στην Αμβέρσα. Ηγετικά μέλη της είναι οι αδελφοί Mohamed A., Rachid A. και Hassan A., οι οποίοι γρήγορα καθόρισαν τη θέση τους ως κύριοι παίκτες στο διεθνές εμπόριο κοκαΐνης.
Η οργάνωση ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2010 και έχει αποκτήσει τον έλεγχο του εμπορίου κοκαΐνης σε όλη τη Φλάνδρα. Δεκάδες φορτία κοκαΐνης από κολομβιανά καρτέλ έχουν διακινηθεί στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Φατρίας των Ιχθυοπωλών.
Επιχειρησιακά Κέντρα
Το Ρότερνταμ κατέχει σημαντική θέση ως πύλη εισόδου ναρκωτικών στην Ευρώπη, λόγω του μεγέθους του και της εμπορικής του σημασίας. Παρόμοια, το λιμάνι της Αμβέρσας είναι εξαιρετικά στρατηγικό για τη διακίνηση κοκαΐνης, όπου οι οργανώσεις της μαροκινής μαφίας έχουν σταθερή παρουσία.
Πέρα από τα λιμάνια, σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως το Άμστερνταμ και η Αμβέρσα βρίσκονται σημαντικά σημεία νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ιδιαίτερα η Αμβέρσα, με τις ανεπτυγμένες αγορές διαμαντιών και κοσμημάτων, λειτουργεί ως κατάλληλο έδαφος για την ενσωμάτωση παράνομων κεφαλαίων στην νόμιμη οικονομία.
Τα τελευταία χρόνια, η Γερμανία έχει αναδειχθεί ως δευτερεύουσά παράγοντας δραστηριότητας, με οργανώσεις της μαροκινής μαφίας να αναπτύσσουν έντονη δράση σε πόλεις όπως η Κολωνία, το Ντούισμπουργκ και η Φρανκφούρτη.
Επιπλέον, σημαντικές ποσότητες ναρκωτικών εισάγονται στην Ευρώπη μέσω των δύο κύριων λιμανιών του Μαρόκου, της Ταγγέρης και της Καζαμπλάνκα, πριν φτάσουν στην Ισπανία, που λειτουργεί ως ενδιάμεσος κόμβος μεταφοράς. Η χώρα επίσης αναγνωρίζεται ως σημαντικός σταθμός μεταφόρτωσης κοκαΐνης από τα λατινοαμερικανικά καρτέλ και ηρωίνης από το Αφγανιστάν προς την Ευρώπη. Επίσης, αναφορές υποστηρίζουν ότι στη χώρα υπάρχει το πρώτο εργαστήριο επεξεργασίας κοκαΐνης στην Αφρική.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι, αν και η εσωτερική αγορά ναρκωτικών είναι περιορισμένη και κυρίως αφορά στη μαροκινή ελίτ, αλλοδαπούς και τουρίστες, παρατηρείται αυξανόμενη κατανάλωση κοκαΐνης. Τέλος, στους δρόμους υπάρχει ευρεία διάδοση ναρκωτικών όπως MDMA (ecstasy), κρυσταλλική μεθαμφεταμίνη και Karkoubi, ένα μείγμα κάνναβης με αντιεπιληπτικά και αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Η αντιμετώπιση της μαροκινής μαφίας
Την τελευταία δεκαετία, οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες κατά της μαροκινής μαφίας. Κύριοι φορείς αυτών των προσπαθειών είναι οι ολλανδικές και οι βελγικές αρχές, οι οποίες μπορεί να δρούν αυτόνομα ή να συνεργάζονται.
Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι η Δίκη Marengo, που ονομάστηκε έτσι από την αστυνομική επιχείρηση που στόχευε στην εξάλειψη των οργανώσεων της μαροκινής μαφίας και θεωρείται μία από τις πιο σημαντικές ποινικές διαδικασίες στην Ολλανδία.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, που ολοκληρώθηκε έπειτα από έξι χρόνια και 142 συνεδριάσεις, αποκαλύφθηκαν στοιχεία σχετικά με τις εγκληματικές ενέργειες που περιλάμβαναν δολοφονίες, διακίνηση ναρκωτικών και ξέπλυμα χρημάτων. Κορυφαία στελέχη όπως ο Ridouan Taghi και ο Saïd Razzouki καταδικάστηκαν σε ισόβια, ενώ άλλα μέλη λάβανε επιβολές πολυετούς φυλάκισης.
Οι ολλανδικές και βελγικές αρχές συνεργάστηκαν στο πλαίσιο της Επιχείρησης Sky, μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ψηφιακής παρακολούθησης οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρώπη. Κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση στην κρυπτογραφημένη πλατφόρμα επικοινωνίας που χρησιμοποιούσαν οι οργανώσεις της μαροκινής μαφίας και να αποκαλύψουν εγγράφως συνομιλίες που σχετίζονταν με διακίνηση κοκαΐνης, συμβόλαια θανάτου και διεθνείς συνεργασίες.
Μέσω αυτής της επιχείρησης οι αρχές απέκτησαν μια σαφή εικόνα της λειτουργίας των οργανώσεων της μαροκινής μαφίας, συμβάλλοντας στην ταυτοποίηση και σύλληψη βασικών στελεχών της.
Τέλος, η Ομάδα KALI («KALI Team»), που είναι επιφορτισμένη με την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος στην Αμβέρσα, κατάφερε να εντοπίσει και να διαλύσει δίκτυα διακίνησης κοκαΐνης, πλήττοντας τη βασική αλυσίδα ανεφοδιασμού των οργανώσεων της μαροκινής μαφίας.
