Είναι «κατάντια» για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ να νιώθουν ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία διαλύεται με την απόφαση ενός από τα πιο ισχυρά κράτη μέλη να αποσύρει 5.000 Αμερικανούς στρατιώτες από τη Γερμανία, επανακαθορίζοντας την κατανομή των δυνάμεών του στην Ευρώπη.
Η ένταση των δηλώσεων από τον Ντόναλντ Τουσκ δεν φαίνεται να διευκολύνει τις συζητήσεις στο ΝΑΤΟ σχετικά με την αναδιάρθρωση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, κυρίως μετά την τοποθέτηση των ΗΠΑ για την κατανομή των οικονομικών βαρών και των άλλων υποχρεώσεων που έχουν όλα τα μέλη του Ατλαντικού Συμφώνου.
Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, πολλά από τα μέλη δεν τηρούσαν τις υποχρεώσεις τους για πολλά χρόνια. Οι ΗΠΑ, εκφράζοντας την απογοήτευσή τους, είτε δικαιολογημένα είτε υπερβολικά, αναφέρθηκαν στην έλλειψη κοινής στρατηγικής για την αντιμέτωπιση αυταρχικών καθεστώτων, όπως το Ιράν, την ώρα που το Ισραήλ χρειαζόταν τη στήριξη των συμμάχων του.
Καθώς οι απαιτήσεις για την κοινή διαμόρφωση πολιτικών έπρεπε να είναι προτεραιότητα στις συνομιλίες μεταξύ των συμμάχων και των Αράβων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., οι ευρωπαϊκές χώρες επιμένουν στην «ομφαλοσκόπηση» αντί να προτείνουν λύσεις και να ενισχύσουν τη διεθνή παρουσία της Ε.Ε. μέσα από το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο.
Οι επιλογές των ευρωπαϊκών κρατών φαίνεται να αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση για επιστροφή σε κανονικότητα και αποδεικνύουν την αδυναμία της Ε.Ε. να κατανοήσει επακριβώς την επικινδυνότητα των παρατεταμένων προκλήσεων. Η Ε.Ε. διαθέτει την οικονομική δύναμη, την τεχνολογία, τις παραγωγικές δομές και τις σχέσεις με τον αραβικό κόσμο για να διαμορφώσει πολιτικές που υποστηρίζονται από τον ΟΗΕ, την Ε.Ε., τους Άραβες, ανατρέποντας τον αυταρχισμό και την επιθετικότητα υπερδυνάμεων και περιφερειακών δρώντων όπως το Ιράν, η Τουρκία, η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι, καθώς και τις διεθνείς τρομοκρατικές οργανώσεις που υποστηρίζουν και χρηματοδοτούν «μοναχικούς λύκους» βίας και τρομοκρατίας.
Χάθηκαν πολλές ευκαιρίες
Η επίσκεψη του εμίρη του Κατάρ στην Αθήνα, με σκοπό να ευχαριστήσει προσωπικά τον Έλληνα πρωθυπουργό και το ελληνικό λαό για τις επιλογές τους και την υποστήριξη στρατηγικών για τη σταθερότητα, σηματοδοτεί τις τάσεις των Αράβων προς την αποκατάσταση της κανονικότητας.
Έχουν χαθεί πολλές ευκαιρίες για την οικοδόμηση συνθετικών σχέσεων με όλα τα κράτη του Κόλπου, ακόμη και όταν το Ισραήλ συμφώνησε με τη Ντόχα να αναλάβει το Κατάρ τη μισθοδοσία των εργαζομένων της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα.
Αρκετές φορές, το Κατάρ προσέγγισε την Ελλάδα μέσα στην τελευταία δεκαπενταετία για να διαμορφωθούν όροι σταθερής συνεργασίας σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η οικονομία, οι επενδύσεις, το εμπόριο, ο τουρισμός, η διατροφική αλυσίδα και η πολιτιστική συνεργασία, καθώς και η διαχείριση του νερού – ζωτικής σημασίας τομέας για το Κατάρ και τα κράτη του Κόλπου.
Αλλάζοντας ένα επιζήμιο στερεότυπο
Για να ενημερωθεί πλήρως η κοινή γνώμη, υποβάλαμε δύο σύντομα ερωτήματα στον πρώην γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών για ζητήματα Αναπτυξιακής Πολιτικής και Ανθρωπιστικής Βοήθειας Παναγιώτη Μίχαλο, ο οποίος συνέβαλε στη βελτίωση της επικοινωνίας με το Κατάρ και συνεχίζει να έχει σημαντική διεθνή παρουσία στο Φόρουμ της Ντόχα με τους «Nisyros Dialogues»® και το Ίδρυμα Γεώργ. Μ. Μίχαλος.
– Κύριε Μίχαλε, ως πρόεδρος του Ιδρύματος Γεωρ. Μίχαλος, αλλά και κατά τη διάρκεια της θητείας σας στο υπουργείο Εξωτερικών, εξασφαλίσατε για την Ελλάδα σημαντικές συμφωνίες, φιλικές σχέσεις σε υψηλό επίπεδο, οι οποίες διευκόλυναν τη χώρα, ακόμα και κατά την περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Πώς αξιολογείτε την πρόσφατη συνάντηση Αλ Θάνι – Μητσοτάκη μέσω της προσωπικής σας εμπειρίας και της συμμετοχής σας στο Φόρουμ της Ντόχα;
– Η επικοινωνία σας με το ίδρυμά μας και εμένα προσωπικά καταδεικνύει την ευαισθησία σας για μια πιο ορθολογική ενημέρωση της κοινής γνώμης στην Ελλάδα και διεθνώς. Οι προσωπικές μου σχέσεις με χώρες του Κόλπου χρονολογούνται από πολύ πριν αναλάβω τα καθήκοντα του γενικού γραμματέα. Όπως έχει υπογραμμίσει και ο νυν πρωθυπουργός, οι προσωπικές σχέσεις αποτελούν στρατηγικό πλεονέκτημα και βοηθούν στην διευκόλυνση της επικοινωνίας σε ανώτερο επίπεδο.
Από το 2013, η Ελλάδα εκμεταλλεύτηκε κάθε δυνατή ευκαιρία για συνεργασία με το Κατάρ. Τον Ιανουάριο του 2013, υπεγράφη ένα MOU κατά τη διάρκεια επίσκεψης του πρωθυπουργού στην Ντόχα για επενδυτικό πρόγραμμα 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, χωρίς οικονομικά βάρη για τη χώρα μας.
Από τότε και μέχρι την πρόσφατη συνάντηση στην Αθήνα, σημαντικές οικονομικές και επενδυτικές πρωτοβουλίες που αφορούν το Κατάρ και το Κουβέιτ, καθυστερούν χωρίς λόγο. Υπάρχει μια διακομματική και εσωτερική στον τομέα εξωτερικών υποθέσεων αντίληψη που θέλει «ο φίλος του εχθρού μου (Τουρκία – Κατάρ) να είναι και δικός μου εχθρός».
Η Ντόχα και ο εμίρης της έχουν πολλές φορές επιδείξει φιλική διάθεση μέσω θετικών δηλώσεων και πρωτοβουλιών για τη συνεργασία με την Αθήνα. Η πρόσφατη επίσκεψη του εμίρη προήλθε από καταρινή πρωτοβουλία για να εκφράσει ευθέως τις ευχαριστίες του Αλ Θάνι και την ικανοποίησή του για τη συνεργασία Ελλάδας – Κατάρ κατά τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Η σταθερότητα της γλώσσας που χρησιμοποιήθηκε και η παρουσίαση επενδυτικών ευκαιριών ύψους 1 δισ. ευρώ επιβεβαίωσαν την πολιτική προτεραιότητα του Κατάρ προς τη χώρα μας, καθώς και την αναγνώριση του αναβαθμισμένου γεωστρατηγικού ρόλου της Ελλάδας στην ανατολική Μεσόγειο και την περιοχή ΜΕΝΑ.
Απώλειες πολιτικού χρόνου
– Κύριε Μίχαλε, στο Ντόχα Φόρουμ 2025 εξασφαλίσατε τη θεσμοθετημένη συμμετοχή των «Διαλόγων της Νισύρου» και για το 2026. Πώς κρίνετε την επιτυχία των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν και την επίδραση τους στην πολιτική κοινότητα;
– Σίγουρα μπορώ να μιλήσω για τις δράσεις των ιδιωτικών ιδρυμάτων και ινστιτούτων που υποστηρίζουν το κράτος, πάντα σε συννενόηση με την κυβέρνηση και τα υπουργεία. Ωστόσο, η ανατροφοδότηση από το κράτος προς τους ιδιώτες φανερώνει διαχρονικά ελλείψεις, που έχουν ως αποτέλεσμα να χάσουμε πολιτικό χρόνο και ευκαιρίες συνεργασιών που θα μπορούσαν να προσφέρουν πλεονεκτήματα σε πολιτικό, οικονομικό, εμπορικό και πολιτιστικό επίπεδο.
Εύχομαι, δεδομένων των πρόσφατων γεγονότων, ότι ο πρωθυπουργός θα αξιοποιήσει τη σχέση του με τον εμίρη του Κατάρ από το 2018 και τη γεωστρατηγική θέση της χώρας στην περιοχή ΜΕΝΑ, αναγνωριζόμενη από την Ε.Ε., το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.
Η συνεργασία ιδιωτικού τομέα και κράτους σηματοδοτεί την προσθήκη σημαντικών εταίρων στις συνεργασίες και στρατηγικές που οικοδομούνται τα τελευταία 15 χρόνια από την Αθήνα στην ευρύτερη περιοχή.
Ο ελάχιστος κοινός παρονομαστής
Η συνομιλία μας με τον Π. Μίχαλο αναδεικνύει την αποτελεσματικότητα του πολιτικού έργου όταν οι υπεύθυνοι αποφασίζουν να υπηρετήσουν μια κοινά αποδεκτή ελάχιστη βάση για τις εθνικές επιδιώξεις. Ανταλλάσσουμε, μέσα από τις σχέσεις μας με εκείνους που έχουν επιλέξει να υπηρετήσουν τη δημόσια διοίκηση, κοινές εμπειρίες που αποτυπώνονται σε μικρές νίκες της διπλωματίας.
Είναι βέβαιο ότι ο καλύτερος συντονισμός έργων και πρωτοβουλιών, σε όλα τα επίπεδα, που επιτυγχάνει ο Γ. Γεραπετρίτης, σε αντίθεση με τους προκατόχους του, εξυπηρετεί πιο αποτελεσματικά τους στόχους της Ελλάδας, σύμφωνα με την προσωπική μου εκτίμηση.
* Ο Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου είναι πρέσβης ε.τ.
Διαβάστε επίσης:
Πόλεμο με το ΠΑΣΟΚ φέρνει το μανιφέστο του Τσίπρα
Το ΚΚΕ, οι υποκλοπές και τα «αγροτοδικεία»
8+2 σενάρια πυρηνικής απειλής
