Τον περασμένο μήνα, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο υπέγραψε συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας,
ανοίγοντας το δρόμο για την κατασκευή κέντρων δεδομένων (data centers)
στο νησιωτικό έθνος, η πρώτη συμφωνία αυτού του είδους στην Καραϊβική.
Aξιωματούχοι της κυβέρνησης την χαιρέτισαν ως μια μετασχηματιστική επένδυση που θα μπορούσε να τοποθετήσει το κράτος των μόλις 1,5 εκατομμυρίων κατοίκων στην πρώτη γραμμή της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Σχεδόν αμέσως, οι επικριτές αμφισβήτησαν τι έπαιρνε το Τρινιντάντ σε αντάλλαγμα. Η ανακοίνωση ανέφερε ότι θα έφερνε πάνω από 5.000 θέσεις εργασίας, αλλά πολλοί στη χώρα επεσήμαναν τις τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού που μπορούν να απαιτήσουν τα σύγχρονα data centers.
Μπορεί ένα μικρότερο κράτος όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο να ανταποκριθεί στις υψηλές απαιτήσεις ενέργειας και πόρων που απαιτούν τα κέντρα δεδομένων;
Σε όλο τον κόσμο, κυβερνήσεις και εταιρείες, κυρίως από τις ΗΠΑ και την Κίνα, αγωνίζονται να κατασκευάσουν data centers,
την υποδομή που απαιτείται για την τροφοδοσία εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Για τις μικρότερες χώρες που αναζητούν την επόμενη κινητήρια δύναμη οικονομικής ανάπτυξης, αυτή η ζήτηση παρουσιάζει μια ευκαιρία.
Όπως κάποτε τα μικρότερα έθνη ανταγωνίζονταν για να προσελκύσουν τράπεζες και υπεράκτια χρηματοδότηση μέσω ευνοϊκών φορολογικών πολιτικών, τώρα, μια νέα κούρσα αναδύεται για να προσελκύσει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: την φυσική υποδομή που τροφοδοτεί την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Και χώρες στην Καραϊβική, την Κεντρική Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία επιδιώκουν να επωφεληθούν.
Γιατί να κατασκευαστεί ένα κέντρο δεδομένων τόσο μακριά;
Με την πρώτη ματιά, η κατασκευή ενός data center χιλιάδες μίλια μακριά από τις βορειοαμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, μπορεί να στερείται λογικής. Ο λόγος, ωστόσο, είναι ότι δεν χρειάζεται να γίνεται όλη η υπολογιστική τεχνητή νοημοσύνη στην… αυλή των εταιρειών.
Η Heather West, ειδικός γεωτεχνολογίας στο Eurasia Group, εξηγεί ότι υπάρχουν δύο κύριοι τύποι data centers.
- Ο ένας, έχει σχεδιαστεί για την εκπαίδευση ιδιόκτητων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης – όπως το Claude της Anthropic ή το Gemini της Google – μια διαδικασία που απαιτεί τεράστιες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος και ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά μπορεί να γίνει σχεδόν οπουδήποτε. «Εσύ εκτελείς τη δουλειά σου, ο υπολογιστής προχωράει μέχρι να έχεις τα αποτελέσματά σου ή το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης σου», είπε. Μόλις εκπαιδευτεί η Τεχνητή Νοημοσύνη, το μοντέλο μπορεί να αναπτυχθεί αλλού, πιο κοντά στους χρήστες.
- Ο δεύτερος τύπος data centers, χειρίζεται αυτό που είναι γνωστό ως συμπερασματολογία τεχνητής νοημοσύνης, την καθημερινή εργασία της απόκρισης στις προτροπές των χρηστών με ένα ήδη εκπαιδευμένο πρόγραμμα AI, όπως ο τρόπος με τον οποίο κάποιος θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το ChatGPT. Αυτές οι εγκαταστάσεις πρέπει να βρίσκονται πολύ πιο κοντά στους ανθρώπους που τις χρησιμοποιούν, επειδή ακόμη και οι μικρές καθυστερήσεις έχουν σημασία, εξήγησε η West.
Αυτή η διάκριση αλλάζει εκεί πού οι εταιρείες επιδιώκουν να κατασκευάσουν. Για τα κέντρα εκπαίδευσης Τεχνητής Νοημοσύνης, η γεωγραφία είναι συχνά λιγότερο σημαντική από την πρόσβαση σε άφθονη ηλεκτρική ενέργεια.
Σε πολλές περιπτώσεις, το φθηνότερο και ταχύτερο μέρος για κατασκευή δεν είναι η Σίλικον Βάλεϊ ή αλλού στις ΗΠΑ – όπου οι τιμές των εισροών όπως η ηλεκτρική ενέργεια και η εργασία μπορεί να είναι υψηλές – αλλά εκεί που οι εταιρείες μπορούν να εξασφαλίσουν αξιόπιστη ενέργεια, αρκετή γη και το διαδίκτυο για να συνδέσουν αυτούς τους υπολογιστές με τον υπόλοιπο κόσμο.
Αυτοί οι παράγοντες εξηγούν την ελκυστικότητα του Τρινιντάντ και Τομπάγκο. Πέρα από τα αποθέματα φυσικού αερίου, τα οποία παράγουν σχεδόν όλη την ηλεκτρική ενέργεια της χώρας, βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι πολλαπλών υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών, τα οποία μεταδίδουν δεδομένα, διαδικτυακή κίνηση και τηλεπικοινωνιακά σήματα σε όλο τον κόσμο, συνδέοντας τη Βόρεια Αμερική, τη Νότια Αμερική και την Καραϊβική.
Ωστόσο, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο δεν είναι το μόνο μικρό έθνος που ποντάρει σε AI data centers:
- Για παράδειγμα ο Μαυρίκιος, ένα νησιωτικό κράτος στα ανοικτά των ακτών της Ανατολικής Αφρικής μικρότερο από το μισό μέγεθος του Τρινιντάντ και Τομπάγκο, φιλοξενεί τώρα 10 μικρότερα κέντρα δεδομένων τηλεπικοινωνιών και επενδύει σημαντικά στην αυξημένη συνδεσιμότητα με περισσότερα υποθαλάσσια καλώδια, για να επεκτείνει την ικανότητά του να φιλοξενεί μεγαλύτερα κέντρα AI.
- Η Μαλαισία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό προορισμό για data centers τεχνητής νοημοσύνης στην Ασία, ανακυκλώνοντας γη που κάποτε χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή φοινικέλαιου και έχει προσελκύσει επενδύσεις από τη Microsoft, την Google και την Amazon, για την κατασκευή των δικών τους κέντρων.
- Μερικά προορίζονται για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά, άλλα μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες πληροφορικής ακριβώς πέρα από τα σύνορα, στη γειτονική Σιγκαπούρη, όπου γη και ενέργεια έχουν γίνει πολύ πιο σπάνιες και ακριβές.
- Εν τω μεταξύ, η Κόστα Ρίκα ελπίζει να αξιοποιήσει τα διαπιστευτήριά της στον τομέα της πράσινης ενέργειας. Επειδή παράγει το 98% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, μπορεί να προσφέρει στις εταιρείες σημαντικά χαμηλότερο αποτύπωμα άνθρακα, με data centers να κατασκευάζονται στη χώρα.
Οι ΗΠΑ θέλουν το εξωτερικό
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αρχίσει να ενθαρρύνουν τις αμερικανικές εταιρείες να επεκτείνουν την υποδομή Τεχνητής Νοημοσύνης στο εξωτερικό, μέσω πρωτοβουλιών όπως το Αμερικανικό Πρόγραμμα Εξαγωγών Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο στοχεύει στην προώθηση του υλικού, του λογισμικού και των αμερικανικών συστημάτων δεδομένων τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης στο εξωτερικό.
«Η Ουάσινγκτον ελπίζει ότι οι χώρες που βασίζονται στην αμερικανική ‘στοίβα’ τεχνητής νοημοσύνης θα ενσωματωθούν στα αμερικανικά τεχνολογικά πρότυπα και εμπορικά οικοσυστήματα», λέει η Τζέσικα Μπραντ, ανώτερη συνεργάτιδα για την Τεχνολογία και την Εθνική Ασφάλεια στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Μόλις οι χώρες υιοθετήσουν την αμερικανική υποδομή τεχνητής νοημοσύνης, προσθέτει, η μετάβαση σε κινεζικές εναλλακτικές λύσεις γίνεται πολιτικά και τεχνικά πιο δύσκολη.
Τα κινεζικά data centers
Η Κίνα ακολουθεί παρόμοια στρατηγική. Μέσω επενδύσεων σε ολόκληρο τον Παγκόσμιο Νότο, το Πεκίνο χρηματοδοτεί ψηφιακές υποδομές που αντικατοπτρίζουν τις ευρύτερες φιλοδοξίες του για το πρόγραμμα «Belt and Road», σύμφωνα με την West.
- Η Κένυα είναι μία από εκείνες τις χώρες που φιλοξενούν data centers κινεζικής κατασκευής και φτιάχνει μια «τεχνόπολη» 5.000 στρεμμάτων λίγο έξω από το Ναϊρόμπι με κινεζική χρηματοδότηση.
- Μια άλλη κινεζική εταιρεία, η Range IDC, δέσμευσε 5 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή του πρώτου κέντρου δεδομένων της στο Μπατάμ της Ινδονησίας, το πρώτο για την εταιρεία εκτός της ηπειρωτικής Κίνας.
Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας επιθυμούν επίσης να συμμετάσχουν στη δράση, αν και οι περιορισμένοι ενεργειακοί πόροι και η συνδεσιμότητα έχουν φρενάρει μέχρι στιγμής τις κινεζικές επενδύσεις.
Data centers: Ναι μεν αλλά και για την Ελλάδα
Αυτή η ζήτηση και ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, παρουσιάζουν από τη μία μια ευκαιρία και από την άλλη έναν κίνδυνο:
- Ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να φέρει δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις, νέες υποδομές και στενότερους δεσμούς με τις κορυφαίες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο.
- Αλλά αυτές οι εγκαταστάσεις, καταναλώνουν επίσης τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και πόρων για να διατηρηθούν σε λειτουργία.
Για τις μικρότερες χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, η πρόκληση θα είναι να διασφαλίσουν ότι θα γίνουν κάτι περισσότερο από απλοί διαχειριστές των μηχανών πίσω από το AI boom.
Πηγή: GZERO
