Σφοδρή κριτική από το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν προς την αμερικανική κυβέρνηση για τις αντιφατικές δηλώσεις της σχετικά με τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Οι Ιρανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι τέτοιες δηλώσεις αυξάνουν τη δυσπιστία και επαναφέρουν μνήμες από παλιότερες ανεκπλήρωτες υποσχέσεις.
Απάντηση της Τεχεράνης στις δηλώσεις των ΗΠΑ
«Οι αντιφατικές τοποθετήσεις Αμερικανών αξιωματούχων σχετικά με το μνημόνιο τερματισμού του πολέμου δεν θα μειώσουν την αρνητική στάση των Ιρανών και θα ανασύρουν στη μνήμη υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν», ανέφερε ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, σε ανάρτησή του στο Χ.
Ο Μπαγαΐ τόνισε ότι το Ιράν συμμετείχε στη διπλωματική διαδικασία με καλή πίστη, αναφέροντας ότι «οι Ιρανοί κατανοούν ότι το μίσος από τον εχθρό δεν παύει με την υπογραφή μιας συμφωνίας» και θα προχωρήσουν με προσοχή, με βάση τις εμπειρίες των τελευταίων πενήντα χρόνων και ειδικότερα των τελευταίων 18 μηνών.
Επιπλέον, επισήμανε ότι οι δύο πλευρές οφείλουν να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους και να αποφεύγουν ερμηνείες που έρχονται σε αντίθεση με το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Το ισραηλινό μέτωπο στον Λίβανο και τα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν πρόκειται να αποσυρθούν από το νότιο Λίβανο, σημειώνοντας ένα από τα κύρια εμπόδια στην ειρηνική διαδικασία Ιράν-ΗΠΑ.
Η δήλωση συμπίπτει με την περιοδεία του κορυφαίου Αμερικανού διπλωμάτη, Μάρκο Ρούμπιο, στη Μέση Ανατολή, που έχει ως στόχο να εξασφαλίσει τη στήριξη σκεπτικιστών συμμάχων για την προτεινόμενη συμφωνία.
Την περασμένη εβδομάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανέπτυξαν μια αρχική συμφωνία για την επίλυση ενός πολέμου που έχει προκαλέσει αναστάτωση στη Μέση Ανατολή και έχει επηρεάσει σοβαρά τις παγκόσμιες οικονομίες, με το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, όπου διέρχεται το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.
Διαφορετικές ερμηνείες της συμφωνίας
Διαφωνίες έχουν προκύψει γύρω από πολλές λεπτομέρειες της συμφωνίας, οδηγώντας σε κριτική προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η αμφισβήτηση αφορά τα οικονομικά κίνητρα προς το Ιράν, τη διοίκηση του Στενού του Ορμούζ, καθώς και τις στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ στον Λίβανο, ενδυναμώνοντας την ευθραυστότητα της συμφωνίας.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, όπως ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ, έχουν δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν πρόκειται να αποσυρθούν από το νότιο Λίβανο. Υποστηρίζουν ότι στην περιοχή έχει δημιουργηθεί ζώνη ασφαλείας για την προστασία των κατοίκων του βόρειου Ισραήλ.
«Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις είναι έτοιμες… και δεν θα αποσυρθούν. Έχουμε δηλώσει ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση δεν αποσύρονται και, προς το παρόν – αυτό είναι πολιτική επιτυχία – δεν υπάρχει αμερικανική απαίτηση για αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο», δήλωσε ο Κατζ σε ομιλία του στο Τελ Αβίβ.
Η αμερικανική πρόταση για τον Λίβανο
Οι δηλώσεις του Κατζ έγιναν τη στιγμή που ο Λίβανος και το Ισραήλ συζητούν στην Ουάσινγκτον, μια πρόταση που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτή, οι ισραηλινές δυνάμεις πρέπει να αποσυρθούν από μέρη που κατέλαβαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, παραδίδοντάς τα στο λιβανέζικο στρατό.
Το Ισραήλ συγκρούεται με τη Χεζμπολάχ στο Λίβανο από τον Μάρτιο, μετά από επίθεση που πραγματοποίησε ο τελευταίος υποστηρίζοντας το Ιράν. Η Τεχεράνη έχει καταστήσει κεντρικό θέμα για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με τις ΗΠΑ την παύση των εχθροπραξιών.
«Για εμάς, μια εκεχειρία στον Λίβανο ισοδυναμεί με μια εκεχειρία στο Ιράν, και επιπλέον, ο τερματισμός του πολέμου στον Λίβανο είναι εξίσου σημαντικός με τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν», δήλωσε την Τετάρτη στο Μπακού ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, κατά τη διάρκεια συνάντησης της Κοινοβουλευτικής Ένωσης του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας.
Νεκροί από ισραηλινό πλήγμα στον νότιο Λίβανο
Την Τετάρτη, ισραηλινή επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε αυτοκίνητο στον νότιο Λίβανο οδήγησε σε τουλάχιστον δύο θάνατοι, σύμφωνα με πληροφορίες από ασφαλείς και ιατρικές πηγές του Λιβάνου που μίλησαν στο Reuters.
Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε στο Reuters ότι εξετάζει τις αναφορές. Νωρίτερα είχε δηλώσει ότι η αεροπορία του χτύπησε δύο ένοπλους μαχητές της Χεζμπολάχ κοντά σε περιοχή που τελεί υπό ισραηλινή διοίκηση στον νότιο Λίβανο. Δεν ήταν άμεσα σαφές αν τα δύο περιστατικά σχετίζονται.
Ο Ρούμπιο προσπαθεί να πείσει τους συμμάχους στην περιοχή
Η προτεινόμενη ειρηνευτική συμφωνία αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής. Πολλές χώρες της περιοχής, που έχουν υποστεί επιθέσεις από το Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, θεωρούν τη συμφωνία πολύ ευνοϊκή για την Τεχεράνη, κυρίως λόγω ενός πακέτου 300 δισ. δολαρίων και της άρσης ορισμένων κυρώσεων.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, βρίσκεται στην περιοχή για να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες και είχε την Τετάρτη γεύμα εργασίας με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχγιάν, και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους.
Ο Ρούμπιο επισκέπτεται επίσης το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, δύο χώρες που φιλοξενούν στρατηγικές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και έχουν πλήγει από επιθέσεις ιρανικών πυραύλων, που είχαν ως αποτέλεσμα θανάτους αμάχων και σημαντικές οικονομικές ζημιές.
Διαφωνίες σχετικά με τους πόρους, τις κυρώσεις και το πυρηνικό πρόγραμμα
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι τα αποδεσμευμένα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για την προμήθεια ιατροφαρμακευτικών και διατροφικών προϊόντων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τους Αμερικανούς γεωργούς. Το Ιράν αμφισβήτησε αυτή τη δήλωση.
Αντίθετες αναφορές βρίσκονται και στη δημόσια σφαίρα σχετικά με τις συμφωνημένες διατάξεις που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η αποτροπή της Τεχεράνης από την απόκτηση πυρηνικών όπλων υπήρξε ο κύριος λόγος για την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Το Ιράν, εναντίον αυτού, υποστηρίζει ότι δεν έχει σχέδια για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Η Τεχεράνη αντέτεινε ξανά την Τετάρτη, μετά τις δηλώσεις του Τραμπ περί συμφωνίας για επιθεωρήσεις στο πλαίσιο της αρχικής συμφωνίας.
Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, τόνισε ότι τέτοια θέματα θα εξεταστούν μόνο σε σχέση με μια τελική συμφωνία και μόλις η άλλη πλευρά προχωρήσει στην άρση όλων των κυρώσεων.
Συζητήσεις για το μέλλον του Στενού του Ορμούζ
Η ναυσιπλοΐα έχει αρχίσει να ανακάμπτει μέσω του Στενού του Ορμούζ, με αποτέλεσμα τη μείωση των τιμών του πετρελαίου. Ωστόσο, η μακροχρόνια λειτουργία και διαχείριση αυτού του θαλάσσιου διαδρόμου παραμένει θέμα διαπραγμάτευσης μεταξύ του Ιράν, του Ομάν και άλλων κρατών του Κόλπου.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, επισκέφτηκε την Τετάρτη το Μουσκάτ για συνομιλίες με το Ομάν για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με τη θαλάσσια διέλευση, όπως ανέφερε διπλωμάτης που ενημερώθηκε σχετικά και μίλησε στο Reuters.
Τα κράτη του Κόλπου αναμένεται να απαιτήσουν μηδενικά τέλη διέλευσης. Ωστόσο, το Ιράν είναι πιθανό να προτείνει τέλη σχετικά με την περιβαλλοντική προστασία, τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια, σύμφωνα με τον ίδιο διπλωμάτη.
Ο Τραμπ, ο οποίος δέχεται πολιτικές πιέσεις από σκληροπυρηνικούς του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, οι οποίοι θεωρούν τη συμφωνία πολύ επιεική για το Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ ενημερώθηκαν από την Τεχεράνη πως δε θα υπάρξουν διόδια.
«Το Ιράν ενημέρωσε τις ΗΠΑ ότι, παρά τα ψευδή μέσα ενημέρωσης που αναφέρουν το αντίθετο, δεν υπάρχουν ΔΙΟΔΙΑ, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΟΣΤΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΛΛΕΣ ΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΝΕΝΟΣ ΕΙΔΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΡΑΝ ΣΕ ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΙΕΛΘΟΥΝ ΣΤΟ ΣΤΕΝΟ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα social media.
