Μητέρα και κόρη στη Βραζιλία συγκέντρωσαν χιλιάδες γυάλινα μπουκάλια και ανακυκλωμένα υλικά και κατασκεύασαν μόνες τους ένα ξεχωριστό σπίτι, δίνοντας νέα ζωή στα απορρίμματα
Σε ένα νησί της Βραζιλίας, δύο γυναίκες αποφάσισαν να μετατρέψουν ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα σε μια πρωτότυπη κατασκευαστική ιδέα. Η Edna Dantas και η κόρη της, Maria Gabrielly, συγκέντρωσαν περισσότερα από 8.000 γυάλινα μπουκάλια και, μέσα σε περίπου δύο χρόνια, δημιούργησαν ένα σπίτι επτά δωματίων, χρησιμοποιώντας ανακυκλωμένα υλικά.
Το εγχείρημά τους βρίσκεται στο νησί Ιταμαρακά, στην πολιτεία Περναμπούκο της Βραζιλίας, και ονομάζεται Casa de Sal. Η κατοικία κατασκευάστηκε από ξύλο και γυαλί που είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί, ενώ ακόμη και ορισμένα από τα δομικά της στοιχεία προέρχονται από υλικά που διαφορετικά θα κατέληγαν στα σκουπίδια. Το Ιταμαρακά είναι γνωστό για τις παραλίες και τη βιοποικιλότητά του, ωστόσο αντιμετωπίζει αυξανόμενη οικιστική πίεση και τις συνέπειες του μαζικού τουρισμού. Μετά τις περιόδους υψηλής επισκεψιμότητας, μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων, κυρίως γυάλινα μπουκάλια, εγκαταλείπονται στις παραλίες.
Από τα απορρίμματα σε ένα σπίτι επτά δωματίων
Η ιδέα γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν η Edna παρατήρησε τον όγκο των απορριμμάτων που συσσωρεύονταν στις ακτές. Τότε αποφάσισε ότι ήθελε να κατασκευάσει ένα σπίτι χρησιμοποιώντας γυάλινα μπουκάλια. Η 55χρονη Edna είναι εκπαιδεύτρια σε θέματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και μεγάλωσε στην περιοχή Agreste της Βραζιλίας, μια φτωχή και ημιάνυδρη περιοχή όπου η πρόσβαση στο νερό αποτελεί διαχρονική πρόκληση. Όπως εξήγησε στο βραζιλιάνικο μέσο Globo, η επαναχρησιμοποίηση υλικών ήταν μέρος της καθημερινότητάς της από τότε που ήταν παιδί. Κατασκεύαζε μόνη της παιχνίδια από μπαμπού και αξιοποιούσε ό,τι μπορούσε να βρει. «Δεν γνωρίζαμε ότι αυτό ήταν περιβαλλοντικός ακτιβισμός. Ήταν απλώς ο τρόπος με τον οποίο επιβιώναμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αυτή τη φιλοσοφία μετέφερε και στην κόρη της, Maria Gabrielly, 27 ετών, η οποία ασχολείται με τον σχεδιασμό βιώσιμης μόδας. Οι δύο γυναίκες μοιράζονται επίσης μια πολιτιστική κληρονομιά που συνδέεται με τις κοινότητες Quilombola, απογόνους σκλάβων Αφρικανών, και τους αυτόχθονες πληθυσμούς της Βραζιλίας. Η κατασκευή της Casa de Sal βασίστηκε στην αξιοποίηση περισσότερων από 8.000 γυάλινων μπουκαλιών, τα οποία συγκέντρωσαν και επαναχρησιμοποίησαν με δικές τους τεχνικές. Οι τοίχοι αποτελούνται από γυάλινα μπουκάλια τοποθετημένα με ακρίβεια, ενώ χρησιμοποιήθηκαν επίσης ανακυκλωμένο ξύλο και παλέτες για τα εσωτερικά χωρίσματα. Ακόμη και η στέγη περιλαμβάνει ένα ασυνήθιστο υλικό, με κεραμίδια κατασκευασμένα από σωληνάρια οδοντόκρεμας. Το πρώτο δωμάτιο, με έκταση μόλις 20 τετραγωνικών μέτρων, λειτουργούσε αρχικά ως εργαστήριο ραπτικής, την ώρα που οι εργασίες για το υπόλοιπο σπίτι συνεχίζονταν. «Ο πρώτος ενάμισης χρόνος ήταν μια συνεχής άσκηση εφευρετικότητας. Δεν είχαμε συμβατικό μπάνιο και πλέναμε τα πιάτα σε μια λεκάνη. Όμως δεν χάσαμε ποτέ από τα μάτια μας το όραμά μας», θυμάται η Gabrielly.
Οι δυσκολίες και τα εμπόδια λόγω φύλου
Η κατασκευή της κατοικίας δεν ήταν μόνο μια προσπάθεια επαναχρησιμοποίησης απορριμμάτων, αλλά και μια εμπειρία που έφερε στην επιφάνεια τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σε έναν χώρο που παραδοσιακά κυριαρχείται από άνδρες. Όπως περιέγραψε η Gabrielly, όταν επιχείρησαν να προσλάβουν εργαζομένους μόνο για συγκεκριμένες εργασίες, συχνά συναντούσαν παρεμβάσεις και αμφισβήτηση των ικανοτήτων τους. «Ήθελαν πάντα να εκφράζουν γνώμη, να μας διορθώνουν και να μας λένε πώς να κάνουμε τα πράγματα. Σαν να μην είχαμε τις απαραίτητες ικανότητες», ανέφερε.
Η ίδια τόνισε ότι αρκετοί άνθρωποι αντιμετώπιζαν το εγχείρημά τους σαν να είχε προκύψει τυχαία, χωρίς να αναγνωρίζουν τη δουλειά και την τεχνική που απαιτούσε. «Ο κόσμος πιστεύει ότι μια μέρα βρήκαμε ένα μαγικό μπουκάλι με ένα τζίνι μέσα. Δεν αναγνωρίζουν ότι χρειάζονται τεχνική, οργάνωση και όραμα. Και το να είσαι γυναίκα σε αυτό το περιβάλλον κάνει τα πράγματα δύο φορές πιο δύσκολα», σημείωσε.
Ένα σπίτι με περιβαλλοντικό και κοινωνικό μήνυμα
Για την Edna και τη Gabrielly, η Casa de Sal δεν είναι απλώς μια εναλλακτική αρχιτεκτονική κατασκευή. Είναι ένας τρόπος να αναδείξουν το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, ιδιαίτερα σε περιοχές που δέχονται μεγάλες τουριστικές πιέσεις. Η Edna επισημαίνει ότι τα γυάλινα μπουκάλια δεν εξαφανίζονται όταν εγκαταλείπονται στο περιβάλλον και ότι, χωρίς πολιτικές για τον περιορισμό της παραγωγής τους και την αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης απόρριψής τους, η επαναχρησιμοποίηση αποτελεί μια σημαντική λύση.
«Αυτά τα μπουκάλια δεν πρόκειται να εξαφανιστούν. Αν δεν υπάρχουν πολιτικές για να ρυθμιστεί η παραγωγή τους ή να τιμωρείται η εγκατάλειψή τους, το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε είναι να σκεφτούμε τρόπους να τα επαναχρησιμοποιήσουμε», ανέφερε. Η κατοικία που δημιούργησαν μέσα σε δύο χρόνια αποτελεί πλέον την έμπρακτη απόδειξη αυτής της φιλοσοφίας: περισσότερα από 8.000 μπουκάλια, αντί να καταλήξουν στα απορρίμματα, έγιναν μέρος ενός σπιτιού που φέρει τη δική τους προσωπική σφραγίδα.
ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ
