Η διοίκηση Τραμπ προγραμματίζει να ενημερώσει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ αυτή την εβδομάδα για την πρόθεση της να μειώσει τις στρατιωτικές δυνατότητες που είναι διαθέσιμες στις ΗΠΑ για την υποστήριξη των ευρωπαϊκών κρατών της συμμαχίας σε μια σημαντική κρίση, όπως αποκάλυψαν στο Reuters τρεις πηγές ενορχηστρωμένες με το θέμα.
Σύμφωνα με ένα μοντέλο γνωστό ως Μοντέλο Δύναμης του ΝΑΤΟ, τα κράτη-μέλη προσδιορίζουν ένα απόθεμα δυνάμεων που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης ή άλλης μεγάλης κρίσης, συμπεριλαμβανομένης μιας στρατιωτικής επίθεσης σε κάποιο από τα μέλη της συμμαχίας.
Αν και οι λεπτομέρειες του στρατιωτικού αυτού αποθέματος παραμένουν μυστικές, γνωστό είναι ότι το Πεντάγωνο σκοπεύει να μειώσει δραστικά τη συμβολή του, ανέφεραν οι πηγές, οι οποίες επιθυμούν να παραμείνουν ανώνυμες.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει σαφώς την προσδοκία κατά την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες θα αναλάβουν κυρίως την ευθύνη για την ασφάλεια της ηπείρου. Το μήνυμα που θα σταλεί στους συμμάχους αυτή την εβδομάδα είναι μια σαφής ένδειξη της εφαρμογής αυτής της πολιτικής.
Ορισμένες λεπτομέρειες παραμένουν αδιευκρίνιστες, όπως το πότε ακριβώς το Πεντάγωνο σκοπεύει να μεταφέρει τις ευθύνες σε περίπτωση κρίσης στους Ευρωπαίους συμμάχους. Εντούτοις, οι πηγές αποκάλυψαν ότι το Πεντάγωνο προγραμματίζει να ανακοινώσει τη μείωση της δέσμευσής του σε μια συνάντηση των αμυντικών ηγετών την Παρασκευή στην πρωτεύουσα του Βελγίου.
Ο Έλμπριτζ Κόλμπι, επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, δήλωσε ανοιχτά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το πυρηνικό τους οπλοστάσιο για να προστατεύσουν τα μέλη του ΝΑΤΟ, παρόλο που οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναλαμβάνουν την ευθύνη στις συμβατικές δυνάμεις.
Η προσαρμογή του Μοντέλου Δύναμης του ΝΑΤΟ έχει αναδειχθεί ως πρωταρχικής σημασίας προτεραιότητα ενόψει της επερχόμενης συνόδου κορυφής των ηγετών της συμμαχίας τον Ιούλιο στην Τουρκία, σύμφωνα με μια από τις πιο ενημερωμένες πηγές.
Σε δήλωση του στις Βρυξέλλες, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανέφερε ότι δεν επιτρέπεται να αποκαλύψει τις λεπτομέρειες της αναμενόμενης ανακοίνωσης από τις ΗΠΑ, αλλά τόνισε πως η κίνηση ήταν «αναμενόμενη» καθώς η συμμαχία επιδιώκει να «μειώσει την υπερβολική εξάρτηση από έναν μόνο σύμμαχο» για την άμυνά της.
«Αυτό ήταν αναμενόμενο, νομίζω ότι είναι σωστό να συμβεί», δήλωσε ο Ρούτε.
Ο Μαρκ Ρούτε τόνισε επίσης την αναγκαιότητα εφαρμογής των δεσμεύσεων που έγιναν στη Σύνοδο Κορυφής της Χάγης πέρυσι, όπου οι Σύμμαχοι δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε πριν από τη Σύνοδο Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, η οποία είναι προγραμματισμένη για τις 21-22 Μαΐου στη Σουηδία.
Η κύρια ατζέντα της Υπουργικής Συνόδου του ΝΑΤΟ θα επικεντρωθεί στην προετοιμασία ενόψει της Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα, που θα λάβει χώρα στις 7-8 Ιουλίου. Όπως σημείωσε ο Μαρκ Ρούτε, το κεντρικό θέμα θα είναι η «υλοποίηση» των αμυντικών δεσμεύσεων των ευρωπαίων συμμάχων, καθώς και η αδιάλειπτη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Ουκρανία. Οι Υπουργοί Εξωτερικών θα συναντηθούν εκεί με τον Ουκρανό ομόλογό τους, Άντριι Σιμπίχα, προκειμένου να συζητήσουν πώς να διασφαλιστεί ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία θα παραμείνει ουσιαστική και βιώσιμη σε βάθος χρόνου.
«Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν πρέπει να κάνουμε περισσότερα. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα οι Σύμμαχοι μπορούν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε πραγματικές δυνατότητες», δήλωσε ο Μ. Ρούτε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για σταθερές και βιώσιμες επενδύσεις, καθώς και για «μια αξιόπιστη πορεία» προς την επίτευξη των στόχων. Οι Σύμμαχοι χρειάζεται να ενισχύσουν την παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και να εξελίξουν τις πολεμικές τους δυνατότητες, πρόσθεσε.
Ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι η αναδιανομή των ευθυνών εντός της Συμμαχίας είναι κρίσιμη για να διασφαλιστεί η ετοιμότητα του ΝΑΤΟ. Υπογράμμισε τη σημασία της αυξανόμενης επένδυσης από την Ευρώπη και τον Καναδά σε συμβατική άμυνα, γεγονός το οποίο αποτυπώνεται και στη δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ, όπου η Ευρώπη θα αναλάβει την ηγεσία και των τριών Διοικήσεων Κοινών Δυνάμεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ηγηθούν τριών υποδείκτων διοικήσεων – συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία μιας ισχυρότερης και πιο βιώσιμης διατλαντικής συμμαχίας. «Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε αυτήν την πορεία μετασχηματισμού προς μια ισχυρότερη Ευρώπη και ένα ισχυρότερo ΝΑΤΟ: ΝΑΤΟ 3.0», δήλωσε ο Μ. Ρούτε. (σ.σ. ο όρος “ΝΑΤΟ 3.0” αναφέρεται στη νέα φάση μετασχηματισμού της Συμμαχίας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, με έμφαση την ενισχυμένη αποτροπή και τη συλλογική άμυνα στην Ευρώπη).
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν περίπου 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι αυτό «δεν θα επηρεάσει καθόλου» τα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ και την ικανότητά του να υπερασπίζεται τα μέλη του.
«Γνωρίζουμε ότι θα γίνουν προσαρμογές», είπε, προσθέτοντας ότι «αυτό θα συμβεί σταδιακά και με οργανωμένο τρόπο». Συμπλήρωσε ότι «αυτή είναι η φυσιολογική πορεία», χαρακτηριστικό που ήταν αναμενόμενο. Ο Γενικός Γραμματέας αποκάλυψε ότι στο τέλος της εβδομάδας αναμένεται ανακοίνωση σχετικά με το «Μοντέλο Δύναμης» – NATO Force Model, το οποίο περιλαμβάνει τη «δεξαμενή» στρατευμάτων από τις 32 χώρες της Συμμαχίας, ικανή να ενεργοποιηθεί σε λιγότερο από 180 ημέρες στην περίπτωση κρίσης ή πολέμου. Όπως εξήγησε, οι συζητήσεις σχετικά με το Μοντέλο Δύναμης του ΝΑΤΟ ξεκίνησαν πριν από ένα χρόνο.
Αναφορικά με τα περιστατικά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών που απειλούν την ασφάλεια των χωρών του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής, ο Μ. Ρούτε τόνισε την αποφασιστική και αναλογική στήριξη του ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντας «τελείως γελοίους» τους ισχυρισμούς της Μόσχας ότι η Λετονία επιτρέπει τη χρήση του εναέριου χώρου της για ουκρανικές επιθέσεις με drones κατά της Ρωσίας.
Πίεση στη Συμμαχία
Η συμμαχία του ΝΑΤΟ βρίσκεται αντιμέτωπη με ασυνήθιστη πίεση, με ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες να ανησυχούν πως οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να αποσυρθούν μόνιμα. Μια σημαντική αναθεώρηση στις δυνάμεις που θα διαθέσουν οι ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου θα εντείνει αυτές τις ανησυχίες.
Στις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ανακοινώσει τη μείωση περίπου 5.000 στρατιωτών από την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης μιας απόφασης για την ακύρωση αποστολής μιας ταξιαρχίας του Στρατού στην Πολωνία.
Εντούτοις, ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η αντίληψη ότι οι ΗΠΑ θα παρέχουν βοήθεια στην Ευρώπη εάν αντιμετώπιζε προκλήσεις εξακολουθεί να παραμένει ισχυρή.
Ο Τραμπ και πολλοί συνεργάτες του έχουν κατηγορήσει τους Ευρωπαίους συμμάχους για την έλλειψη επαρκών στρατιωτικών δαπανών, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ διατηρούν δεκάδες χιλιάδες στρατεύματα στην Ευρώπη.
Η επιθυμία του προεδρίας να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ενός υπερπόντιου εδάφους της Δανίας, έχει εντείνει τις διατλαντικές εντάσεις, όπως και οι συγκρούσεις μεταξύ του Τραμπ και του Γερμανού Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έχει ασκήσει σφοδρή κριτική στην πολιτική του Τραμπ στο Ιράν.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι υποστηρίζουν γενικά ότι ενισχύουν τις στρατιωτικές ικανότητές τους, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει εν μία νυκτί.
