Τις τελευταίες εβδομάδες υπάρχει έντονη διπλωματική κινητικότητα για τη Λιβύη, καθώς ο απεσταλμένος του προέδρου Τραμπ, Μασάντ Μπούλος, και η εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Χάνα Τέτεχ, επιχειρούν να βρουν τη χρυσή τομή που θα οδηγήσει σε λήξη της πολιτικής κρίσης και της διαίρεσης στη χώρα, μια εκκρεμότητα 15 ετών που απειλεί να μετατρέψει τη Λιβύη σε failed state.
Στις διεργασίες αυτές εμπλέκονται και ξένοι παράγοντες, με την Τουρκία να επιχειρεί να εξισορροπήσει τον ισχυρό ρόλο της Αιγύπτου και να διασφαλίσει ότι την επόμενη ημέρα της επίλυσης της κρίσης θα διατηρήσει την επιρροή της στη χώρα και θα κατοχυρώσει τα «κεκτημένα» της, όπως είναι το παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Δεν είναι τυχαίο ότι μετά την επίσκεψη του ισχυρού άνδρα της Ανατολικής Λιβύης, Σαντάμ Χαφτάρ, στην Αθήνα —είχε προηγηθεί επίσκεψή του και στο Παρίσι— ο ίδιος επισκέφθηκε και την Άγκυρα, ενώ ο διοικητής της ΜΙΤ, Ιμπραχίμ Καλίν, επισκέφθηκε τόσο τη Βεγγάζη όσο και την Τρίπολη για συνομιλίες.
Ο επικεφαλής, μάλιστα, των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών, Χασάν Ρασάντ, μετέβη στην Τρίπολη, μια ακόμη ένδειξη ότι όλοι οι περιφερειακοί παίκτες θέλουν να έχουν λόγο στις εξελίξεις στη Λιβύη, πολύ περισσότερο καθώς μέχρι τώρα το Κάιρο διατηρούσε ιδιαίτερες σχέσεις και στήριζε, στην εσωτερική διαμάχη, την Ανατολική Λιβύη και τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Στο Κάιρο πραγματοποιήθηκε και η συνάντηση της εκκολαπτόμενης τετραμερούς συνεργασίας (Τουρκία – Αίγυπτος – Σαουδική Αραβία – Πακιστάν), όπου οι εξελίξεις στη Λιβύη, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει η Αθήνα, δεν αποτέλεσαν μέρος της επίσημης ατζέντας, αλλά εξετάστηκαν σε διμερείς συζητήσεις στο περιθώριο της συνάντησης.
Η Αθήνα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις, καθώς έχει αποκαταστήσει τις σχέσεις της τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη, ενώ ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει συχνή επικοινωνία με τον Αμερικανό απεσταλμένο Μασάντ Μπούλος, ο οποίος προωθεί μια φόρμουλα ενοποίησης των θεσμών με μια «δυαρχία», με τον Σαντάμ Χαφτάρ στη θέση του προέδρου και τον Αμπντούλ Ντμπεϊμπά στη θέση του πρωθυπουργού, ως πρώτο βήμα ομαλοποίησης της κατάστασης.
Οι τρεις θεσμοί της χώρας, το Προεδρικό Συμβούλιο, η Βουλή και το Ανώτατο Συμβούλιο, προωθούν ένα διαφορετικό μοντέλο, με τη δημιουργία προσωρινής κυβέρνησης με μοναδικό στόχο τη διενέργεια εκλογών μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027.
Σε ό,τι αφορά την ολοένα και μεγαλύτερη προσέγγιση Καΐρου – Άγκυρας, διπλωματική πηγή εκτιμά ότι, αν και οι δύο χώρες έχουν έρθει πιο κοντά λόγω της επιθετικής πολιτικής του Ισραήλ στην περιοχή, με αποκορύφωμα τη Γάζα, εξακολουθούν να τις χωρίζουν πολλά ζητήματα, ώστε να μπορεί να υπάρξει πλήρης αποκατάσταση των σχέσεων, η οποία θα δημιουργούσε ίσως ανησυχία για αλλαγή προτεραιοτήτων εκ μέρους της Αιγύπτου.
Σε ό,τι αφορά την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, η ίδια πηγή επισημαίνει ότι η προκαταρκτική συνεννόηση, η οποία είχε επιτευχθεί προ μερικών μηνών, έχει τεθεί στη διάθεση των μοναχών, οι οποίοι είναι και οι αποκλειστικά αρμόδιοι για οποιαδήποτε συμφωνία. Ήδη έχουν ξεκινήσει συζητήσεις μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού Δημοσίου. Η εκτίμηση είναι ότι δεν θα καθυστερήσουν οι εξελίξεις στο θέμα της συμφωνίας με τους Αιγυπτίους, παρά τις καθυστερήσεις λόγω και κάποιων προβλημάτων υγείας του Αρχιεπισκόπου και ηγουμένου της Μονής, κ. Συμεών, δεδομένου μάλιστα και του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος των Αμερικανών για το μέλλον της Μονής.
Νίκος Μελέτης
