AbbVie: Προώθηση ισότιμης πρόσβασης στην καινοτομία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Με την ενεργό συμμετοχή της AbbVie, η οποία είναι η τρίτη μεγαλύτερη βιοφαρμακευτική εταιρεία στο διεθνές στερέωμα, πραγματοποιήθηκε μια εξειδικευμένη διεπιστημονική εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες.

Η εκδήλωση εστίασε στην άμεση και ίση πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες και στη σημασία δημιουργίας ενός σταθερού και δίκαιου πλαισίου, που θα διασφαλίζει ότι τα επιτεύγματά της επιστήμης θα προάγουν τη βιωσιμότητα των υγειονομικών συστημάτων και την κοινωνική συνοχή.

Αυτήν τη δραστηριότητα φιλοξένησε ο ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, Δημήτρης Τσιόδρας, με συμμετοχές από τον ευρωβουλευτή του S&D και μέλος της Επιτροπής SANT, Νίκο Παπανδρέου, τον Πρέσβη και Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην Ε.Ε., Ιωάννη Βράιλα, τον ευρωβουλευτή και σκιώδη εισηγητή του ΕΛΚ στην Επιτροπή SANT, Μιχάλη Χατζηπαντέλα, καθώς και τον Αναπληρωτή Καθηγητή Οικονομικών της Υγείας στο ΠΑΔΑ, Κώστα Αθανασάκη. Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι τοποθετήσεις των εκπροσώπων των ασθενών, Βασιλικής-Ραφαέλλας Βακουφτσή, Προέδρου του Συλλόγου Ατόμων με Νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα Ελλάδας, και της Maria Fernanda Salinas Escoto, EU Project Officer της IFCCA.

Η ομάδα της AbbVie, με την παρουσία της Λαμπρίνας Μπαρμπετάκη, του Χρήστου Μπούκη και της Μελίνας Θωμαΐδου, παρουσίασε τη στρατηγική της φαρμακευτικής εταιρείας, προσφέροντας προτάσεις για τη γεφύρωση του χάσματος που υπάρχει ανάμεσα στην επιστημονική πρόοδο και την έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.

Η Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AbbVie Ελλάδας, Κύπρου & Μάλτας, περιέγραψε τη φαρμακευτική καινοτομία ως «υπόσχεση ζωής» που αφορά σε ανεκπλήρωτες θεραπευτικές ανάγκες. Υπογράμμισε την ανάγκη της κατάλληλης θεραπείας, στον κατάλληλο ασθενή, τη σωστή χρονική στιγμή, προκειμένου να επιτευχθεί η προσθήκη χρόνου στη ζωή και ποιότητας στη ζωή των ασθενών.

Επιπλέον, επισήμανε την έκρηξη της επιστήμης και τη συνεισφορά της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ταχύτερη Έρευνα & Ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών, αναφέροντας ότι η Ελλάδα διαθέτει ικανό επιστημονικό προσωπικό και ερευνητικά ιδρύματα για την προσέλκυση κλινικών μελετών. Ωστόσο, για να καθιερωθεί ως ελκυστικός προορισμός για διεθνείς επενδύσεις, απαιτούνται ισχυρά κίνητρα και ένα σταθερό περιβάλλον προβλεψιμότητας. Αναφέρθηκε στη Πορτογαλία, η οποία προσελκύει κεφάλαια μέσω κινήτρων χρηματοδότησης και συμψηφισμού επενδύσεων με το clawback, τονίζοντας πως η Ελλάδα δεν πρέπει να χάσει αυτή τη μάχη.

Ταυτόχρονα, η κα Μπαρμπετάκη εξέφρασε ανησυχία για την πτωτική τάση στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες στη χώρα μας. Αυτή η ανησυχία επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα της πανευρωπαϊκής μελέτης Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) 2025, που δείχνει ότι μόνο 69 από τα 168 νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ είναι διαθέσιμα στην Ελλάδα μεταξύ 2021-2024.

Από αυτά, μόλις τα 36 έχουν πλήρη πρόσβαση, με συνέπεια οι Έλληνες ασθενείς να απολαμβάνουν πρόσβαση σε μόλις 1 από τα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας, ενώ ο μέσος χρόνος αναμονής στην Ελλάδα φτάνει τις 641 ημέρες από την ευρωπαϊκή έγκριση μέχρι την αποζημίωση.

Η κυρία Μπαρμπετάκη τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να καινοτομεί και όχι απλώς να νομοθετεί, εκμεταλλευόμενη τα δεδομένα υγείας ως «θησαυρό» μέσω στρατηγικών συμφωνιών που αφορούν σε συγκεντρωτικά δεδομένα θεραπευτικών αποτελεσμάτων. Κλείνοντας, επισήμανε ότι στην επιστήμη, η ταχύτητα ισούται με πρόοδο, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει επένδυση χωρίς χρηματοδότηση. Σημείωσε ότι η βιομηχανία στην Ελλάδα χρηματοδοτεί 8 στα 10 καινοτόμα φάρμακα, κάτι που δείχνει μια αδικαιολόγητη επιβάρυνση που πρέπει να ξανακατανέμεται μέσω πραγματικών ευρωπαϊκών επενδύσεων στη βιοτεχνολογία.

Ο Χρήστος Μπούκης, Market Access και Government Affairs Director της AbbVie, επικεντρώθηκε στις οικονομικές και κανονιστικές διαστάσεις της πρόσβασης, εξηγώντας ότι οι βιοφαρμακευτικές εταιρείες επενδύουν περίπου το 25% των εσόδων τους στη R&D χωρίς σκοπό να αποκλείσουν αγορές. Ο κ. Μπούκης διευκρίνισε ότι οι καθυστερήσεις στην εισαγωγή νέων θεραπειών στη χώρα μας, όπως αποτυπώνονται στον δείκτη WAIT, δεν προέρχονται από κεντρικές διαδικασίες έγκρισης, αλλά από αποκλίνουσες εθνικές διαδικασίες αποζημίωσης που εντείνουν τις ανισότητες εντός της Ε.Ε.

Στο πλαίσιο αυτό τόνισε: «Η ανάπτυξη των δαπανών υγείας θα πρέπει να προκύπτει από τα κάτω προς τα πάνω, με βάση τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού και όχι ως «τυφλό» ποσοστό του ΑΕΠ». Επίσης, ανέφερε ότι πολιτικές όπως η «Most Favored Nation» των ΗΠΑ υποδεικνύουν μια διαχρονική αλήθεια, ότι οι βραχυπρόθεσμες τιμολογιακές πολιτικές απλώς μεταφέρουν το κόστος, αποδυναμώνοντας μακροπρόθεσμα το οικοσύστημα καινοτομίας. Στην Ελλάδα, το υπέρογκο clawback, που φτάνει το 80%, αναδεικνύει ακόμα περισσότερο την επείγουσα ανάγκη για ένα πιο βιώσιμο και προβλέψιμο περιβάλλον για την καινοτομία. Κλείνοντας, πρότεινε τη δίκαιη αξιολόγηση της αξίας κάθε θεραπείας με βάση τα οφέλη για τους ασθενείς, ώστε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές κάτι καλύτερο από αυτό που παραλάβαμε.

Η Μελίνα Θωμαΐδου, Senior Head of Corporate Affairs της AbbVie, τόνισε τη σημασία της βιομηχανίας ως ενεργού συμμετόχου στη διαμόρφωση λύσεων για ανθεκτικά, αποδοτικά και κυρίως ανθρωποκεντρικά συστήματα υγείας, λέγοντας: «Η πραγματική αξία της επιστήμης αναδεικνύεται όταν φτάνει έγκαιρα και ισότιμα στον ασθενή. Απαιτείται στενή συνεργασία με ενώσεις ασθενών, την επιστημονική κοινότητα και θεσμούς, προσφέροντας δεδομένα, τεχνογνωσία και λύσεις. Η πρόσβαση στην καινοτομία και οι επενδύσεις είναι έννοιες αλληλένδετες. Ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον διασφαλίζει τους ασθενείς και προάγει την επιστημονική αριστεία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η δίκαιη πρόσβαση είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής και σεβασμού στο δικαίωμα κάθε ασθενούς να λαμβάνει την καλύτερη δυνατή φροντίδα», καλώντας σε αποφασιστική δράση για να διεκδικήσουμε αυτά που μας αξίζουν ως Ευρωπαίοι πολίτες.

Στο πολιτικό πεδίο, ο Δημήτρης Τσιόδρας συνέδεσε την πρόοδο στην υγεία με τη συνολική ευρωπαϊκή σύγκλιση, υπογραμμίζοντας τη σημασία στοχευμένων παρεμβάσεων για επιτυχή αποτελέσματα. Ανέφερε ότι η Ευρώπη γεννά εξαιρετικές ιδέες, οι οποίες πρέπει να μετασχηματιστούν σε προϊόντα. Υπόδειξε την ανάγκη μείωσης της γραφειοκρατίας και τη δημιουργία ενός Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, με τους πόρους του να διανέμονται δίκαια σε όλη την Ε.Ε. Παράλληλα, τόνισε τις καθυστερήσεις στην πρόσβαση και την ανάγκη ενίσχυσης της έρευνας και παραγωγής μέσω εργαλείων όπως το Critical Medicines Act και το EU Biotech Act.

Ο ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου εστίασε στις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και πρότεινε τη θεσμική συμμετοχή των ασθενών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, καθώς και τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου αποκλειστικά για τον τομέα της υγείας και της βιοτεχνολογίας.

Ο Πρέσβης και Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ε.Ε., Ιωάννης Βράιλας, αναφέρθηκε στις ευκαιρίες που προσφέρει η νέα ευρωπαϊκή φαρμακευτική νομοθεσία, ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας και η κοινή αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας για τον εκσυγχρονισμό του ΕΣΥ και την ενίσχυση των κλινικών μελετών.

Ο ευρωβουλευτής Μιχάλης Χατζηπαντέλα τόνισε την ανάγκη για ένα ανταγωνιστικό ρυθμιστικό περιβάλλον, σημειώνοντας ότι η πανδημία απέδειξε ότι η Ευρώπη μπορεί να κινηθεί γρήγορα με κοινή πολιτική βούληση.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας (ΠΑΔΑ), Κώστας Αθανασάκης, ανέπτυξε το ρόλο της κοινής ευρωπαϊκής κλινικής αξιολόγησης (HTA) ως μεταρρύθμιση που στοχεύει στη μείωση των ανισοτήτων και την επιτάχυνση της πρόσβασης, υπογραμμίζοντας πως η Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας είναι μια κρίσιμη διαδικασία, εφόσον καλείται να κατανείμει τους περιορισμένους πόρους σύμφωνα με την υγειονομική ευημερία του πληθυσμού.

Η Βασιλική-Ραφαέλλα Βακουφτσή, Πρόεδρος του Συλλόγου Ατόμων με Νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα Ελλάδας, μετέφερε τη φωνή των ασθενών, τονίζοντας ότι η φαρμακευτική καινοτομία έχει μεταβάλει την ιστορία πολλών ασθενειών. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι δεν αρκεί μόνο η έγκριση νέων φαρμάκων, αλλά απαιτείται καθολική πρόσβαση και διασφάλιση της συνέχειας της θεραπείας χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια.

Στο ίδιο πνεύμα, η Maria Fernanda Salinas Escoto, EU Project Officer της IFCCA, επεσήμανε τη σημασία της συμμετοχής των ασθενών, καθώς προσφέρουν μια μοναδική προοπτική, διαφορετική από εκείνη των ερευνητών ή των επαγγελματιών υγείας, τονίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη για τη μετάβαση της Ευρώπης από την απλή διαβούλευση στο μοντέλο της συνεργατικής διαμόρφωσης πολιτικών υγείας.