Η ιστορία των κόμικς στην Ελλάδα από το 1950 έως το 1980
Με τον όρο κόμικς, εννοούμε σειρά σχεδίων, συνήθως οργανωμένων σε πλαίσια (καρέ), τα οποία περιλαμβάνουν κείμενα σε μορφή διαλόγου ή λεζάντας. Η λέξη κόμικς προέρχεται από το αμερικάνικο comic (strip και strips), που χρονολογείται από το 1911.
Οι πρόδρομοι των κόμικς στην Ελλάδα ως το 1950
Ο Αθανάσιος Ιατρίδης και ο Στέφανος Ξένος, που θεωρείται και «πατέρας» του ιστορικού μυθιστορήματος στη χώρα μας παρουσίασαν γύρω στο 1860 εικόνες πολιτικής σάτιρας και σκίτσα. «Πατέρας» της ελληνικής γελοιογραφίας και κορυφαίος γελοιογράφος του 19ου αιώνα ήταν ο Θέμος Άννινος (1845-1916).
Το 1904 εμφανίστηκε το πρώτο ελληνικό κόμικ με καρέ, το «Διπλωματία εν τη λωποδυτική» του Σταμάτη Σταματίου (1881-1946), γνωστότερου ως Σταμ-Σταμ. Αυτό δημοσιεύθηκε στο ετήσιο «Εθνικόν Ημερολόγιον» του Κωνσταντίνου Σκόκου. Σταδιακά, εφημερίδες και περιοδικά εντάσσουν τα σκίτσα στην ύλη τους. Από το 1927 ως το 1929, στο περιοδικό «Παιδική Ζωή» δημοσιευόταν η «Ιστορία κωμική του Φούρκα και του Φασαρή», το πρώτο ελληνικό στριπ κόμικ. Ο σπουδαίος Φωκίων (Φώκος) Δημητριάδης (1894-1977), κορυφαίος σκιτσογράφος και πολιτικός, δημοσίευσε από το 1927 στην κυριακάτικη έκδοση του «Ελεύθερου Βήματος» ολοσέλιδες «αφηγήσεις», που θεωρούνται επίσης κόμικς.
Τον Ιανουάριο του 1939 κυκλοφόρησε «Το Περιοδικό μας», το παλαιότερο καταγεγραμμένο ελληνικό περιοδικό που περιείχε κόμικς. Υπεύθυνος γι’ αυτά ήταν ο Νίκος Καστανάκης. «Το Περιοδικό μας» κυκλοφόρησε 25 τεύχη λόγω της έναρξης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Γύρω στο 1948 κυκλοφόρησε το αυτόνομο έντυπο κόμικ, «Ο Μπιμπίκος εφευρέτης».
Το «Ταμ-Ταμ» και τα «Κλασικά Εικονογραφημένα”
Το 1950 κυκλοφόρησε το πρώτο ελληνικό περιοδικό που περιείχε αποκλειστικά κόμικς. Ήταν το «Ταμ-Ταμ», με βασικό συντελεστή τον Βύρων Απτόσογλου. Το «Ταμ-Ταμ» δημοσίευε περιπετειώδεις ιστορίες εμπνευσμένες από ήρωες αμερικανικών περιοδικών. Αν και κυκλοφόρησαν μόλις 18 τεύχη, η κυκλοφορία του ήταν αξιόλογη.
Σημαντικός σταθμός ήταν τα «Κλασικά Εικονογραφημένα», που ξεκίνησαν να εκδίδονται το Μάρτιο του 1951. Κυκλοφόρησαν συνολικά 153 τεύχη, με πωλήσεις που έφταναν τις 200.000-300.000 αντίτυπα.
Στέλιος Ανεμοδουράς: ο άνθρωπος που ταυτίστηκε με τον «Περιοδικό Τύπο» στην Ελλάδα
Ο Στέλιος Ανεμοδουράς (1917-2000) υπήρξε μια εμβληματική μορφή του περιοδικού τύπου στην Ελλάδα, ίδρυσε και εξέδωσε δεκάδες τίτλους περιόδωνικών. Το περιοδικό του «Μικρός Ήρωας» (1952) έγινε θρύλος, με ήρωες όπως ο Γιώργος Θαλάσσης και ο Σπίθας.
Πηδάλιο Πρεςς: Ιωάννης Δραγούνης
Ο Ιωάννης Δραγούνης ίδρυσε την «Πηδάλιο Πρεςς», που κυκλοφόρησε το περιοδικό «Καρδιοχτύπι» και μετά εστιάστηκε σε κόμικς. Ο θρυλικός «Ποπάυ» έγινε ναυαρχίδα του εκδοτικού οίκου του, σαγηνεύοντας το κοινό.
Μπλεκ: ο «ξανθός γίγαντας» των 130.000 τευχών!
Ο «Μπλεκ» κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 1969 και έγιναν αγαπημένος ήρωας, φτάνοντας σε κυκλοφορίες 130.000 τεύχους την εβδομάδα.
Άλλοι… “χάρτινοι” ήρωες
Ανάμεσα στα πολλά κόμικς, εξέχουσα θέση κατέχουν οι ήρωες όπως ο Τζιμ Άνταμς και ο Τεξ Γουίλερ, που έδειξαν τη δυναμική του είδους στη χώρα.
Τα ερωτικά κόμικς και τα κοριτσίστικα περιοδικά
Το 1977, κυκλοφόρησαν τα πρώτα ερωτικά κόμικς και κοριτσίστικα περιοδικά, που εκτινάχθηκαν σε δημοτικότητα. Διάφοροι εκδότες προσπάθησαν να εκδώσουν αντίστοιχους τίτλους, με mixed αποτελέσματα.
Όλα τα στοιχεία αφορούν τα περιοδικά ως την εποχή που κυκλοφορούσαν “κανονικά” σε έντυπη μορφή και αναφέρονται στην περίοδο ως τα τέλη της δεκαετίας του 1970.
