Το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων παρουσίασε για πρώτη φορά η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ) κατά τη διάρκεια Συνέντευξης Τύπου, που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου Καρδιολογίας της ΕΚΕ (13–15/11/2026). Το Σχέδιο αναπτύσσεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU Safe Hearts Plan, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC), και θα υποβληθεί σ’ ένα σύντομο χρονικό διάστημα στο Υπουργείο Υγείας.
Στη Συνέντευξη Τύπου μίλησαν ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Τούτουζας, ο Επικεφαλής της Επιστημονικής Επιτροπής που εργάστηκε για το Σχέδιο και Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας (EAPC) Κωνσταντίνος Δάβος, ο Αντιπρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Λάμπρος Μιχάλης, και ο Καθηγητής Βιοστατιστικής – Επιδημιολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Δημοσθένης Παναγιωτάκος.
Η κατάσταση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα
Ο κ. Δάβος ανέφερε ότι τα καρδιοαγγειακά νοσήματα συνεχίζουν να αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με περίπου το ένα τρίτο των θανάτων και 1,7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Παρά το γεγονός ότι το 80% αυτών των παθήσεων μπορεί να προληφθεί, μόλις το 3% της συνολικής υγειονομικής δαπάνης διατίθεται για πρόληψη. Το Safe Hearts Plan έχει ως στόχο τη μείωση της πρόωρης καρδιογγειακής θνησιμότητας κατά 25% μέχρι το 2035 σε σύγκριση με το 2022.
Από την πλευρά του, ο κ. Παναγιωτάκος παρουσίασε κρίσιμα επιδημιολογικά δεδομένα: Στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2023 τα καρδιοαγγειακά νοσήματα ευθύνονται για 40.812 θανάτους, σχεδόν το ένα τρίτο του συνόλου, ή έναν θάνατο κάθε 12 λεπτά. Την ίδια χρονιά, 8.324 άτομα πέθαναν πρόωρα, ενώ η πρόωρη θνησιμότητα από Ισχαιμική Καρδιοπάθεια ήταν περίπου 37% υψηλότερη από τον μέσον όρο της ΕΕ (42% στους άνδρες). Στη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, η οποία παρακολουθεί 3.000 άνδρες και γυναίκες για 20 χρόνια, οι συμμετέχοντες έχασαν κατά μέσο όρο 12,3 έτη ζωής λόγω πρόωρης καρδιοαγγειακής νοσηρότητας. Το συνολικό κόστος των καρδιοαγγειακών ασθενειών στη χώρα ανέρχεται σε 4,315 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το 23,9% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών.
Το χάσμα μεταξύ γνώσης και δράσης
Μια πανελλήνια έρευνα κοινής γνώμης που πραγματοποίησε η ΕΚΕ τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε σημαντικά κενά στην ενημέρωση: μόλις το 25,1% των πολιτών γνωρίζει ότι τα καρδιοαγγειακά νοσήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου, ενώ το 50,7% πιστεύει λανθασμένα ότι αφορούν κυρίως τους άνδρες. Ενώ το 77,9% έχει υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο, το 39,9% δεν έχει ποτέ συζητήσει τον καρδιαγγειακό του κίνδυνο με τον γιατρό του, και τα τρία τέταρτα του πληθυσμού αγνοούν ΚΑΡΠΑ. Οι πολίτες θεωρούν την ΕΚΕ έναν από τους βασικούς φορείς αξιόπιστης πληροφόρησης και ζητούν εκπαιδευτικά προγράμματα υγείας από το σχολείο.
«Ο πολίτης ενημερώνεται. Αυτό που του λείπει δεν είναι κυρίως η πληροφόρηση, αλλά τα κίνητρα και τα εργαλεία για δράση», επεσήμανε ο κ. Μιχάλης, Αντιπρόεδρος της ΕΚΕ.
Τρεις πυλώνες και έξι στρατηγικοί άξονες
Το όραμα του Σχεδίου είναι μια Ελλάδα με αναβαθμισμένη καρδιαγγειακή υγεία για όλους, σε όλα τα στάδια της ζωής, με ίσες ευκαιρίες στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα.
Εστιάζει σε έξι στρατηγικούς άξονες:
1. Πρόληψη και προαγωγή της καρδιαγγειακής υγείας από τη σχολική ηλικία και με ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των γυναικών.
2. Έγκαιρη ανίχνευση, διάγνωση και ολοκληρωμένη φροντίδα, με καθολική αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στους ενήλικες.
3. Ισότιμη πρόσβαση και αναβάθμιση της καρδιαγγειακής φροντίδας, και για τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
4. Διακυβέρνηση, δεδομένα και ψηφιακή αναβάθμιση, με Εθνικό Παρατηρητήριο Καρδιαγγειακής Υγείας, εθνικά μητρώα που θα είναι συνδεδεμένα με τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, τηλεϊατρική και χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
5. Εκπαίδευση, έρευνα και συμμετοχή της κοινωνίας, με θεσμική διασφάλιση της Προληπτικής Καρδιολογίας ως επίσημης ειδικότητας ή οργανωμένης μετεκπαίδευσης και συνεργασία με συλλόγους ασθενών.
6. Υλοποίηση, χρηματοδότηση και αξιολόγηση, με εθνικές δείκτες παρακολούθησης και στρατηγικό στόχο για το 2050 για λιγότερους πρόωρους θανάτους.
Από το Σχέδιο στην πράξη
Ο κ. Μιχάλης παρουσίασε τις πρωτοβουλίες της στρατηγικής της ΕΚΕ για την περίοδο 2027–2030:
• Έμπνευση του πολίτη: εκπαιδευτικές εκδηλώσεις και αναβάθμιση της ιστοσελίδας, διεύρυνση του δικτύου εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ, έμφαση στην υγιεινή διατροφή και την καταπολέμηση της παχυσαρκίας, καθώς και σταθερή συνεργασία με τους συλλόγους ασθενών.
• Ενθάρρυνση μέσω της τεχνολογίας: αξιοποίηση wearables και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, με εκπαίδευση των καρδιολόγων στα νέα ψηφιακά εργαλεία. «Οι ψηφιακές εφαρμογές δεν υποκαθιστούν τον γιατρό. Ωστόσο, καθιστούν την πρόληψη συνήθεια της καθημερινότητας».
• Πρόληψη από νωρίς: διατροφή, άσκηση, ΚΑΡΠΑ και ενημέρωση για τους παράγοντες κινδύνου στα σχολεία, σε συνεργασία με την Πολιτεία και τις οικογένειες.
• Αλλαγή τρόπου ζωής: προγράμματα άσκησης στους χώρους εργασίας, κίνητρα για τακτική άσκηση για τις γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, και δημιουργία προγράμματος «σχολείο σε κίνηση».
• Σχέδιο προσαρμοσμένο στην ελληνική πραγματικότητα: εφαρμογή θρομβόλυσης όπου απαιτείται, σε συνεργασία με τις ΥΠΕ, ώστε οι ασθενείς με έμφραγμα να λαμβάνουν έγκαιρη βοήθεια, όπου κι αν βρίσκονται, και ίδρυση Κέντρων Αποκατάστασης Καρδιοπαθών με πολυδιάστατο προσωπικό.
Ο στόχος είναι να λειτουργεί η ΕΚΕ ως επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας, εκμεταλλευόμενη το Safe Hearts Plan και την Ελληνική Προεδρία της ΕΕ στο β’ εξάμηνο του 2027, προκειμένου να προωθηθεί η καρδιαγγειακή υγεία ως προτεραιότητα.
Το τελικό ζητούμενο
«Το Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας δεν συνιστά απλά ένα ακόμα πρόγραμμα υγείας. Αντιπροσωπεύει μια μακροχρόνια εθνική επένδυση στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην αποτελεσματική θεραπεία», δήλωσε ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, κ. Τούτουζας. Σκοπός είναι να μειωθούν τα πρώτα και επαναλαμβανόμενα καρδιαγγειακά επεισόδια, να περιοριστεί η πρόωρη θνησιμότητα, να αυξηθούν τα έτη ζωής με καλή υγεία και χωρίς αναπηρία, καθώς και να εξασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στην πρόληψη και στην θεραπεία.
Η Επιστημονική Επιτροπή
Το Σχέδιο εκπονείται από μια Επιστημονική Επιτροπή με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Δάβο (Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας) και μέλη τους Βασίλειο Βασιλείου (Εκλεγμένος Πρόεδρος EAPC, University of East Anglia), Καλλιρόη Καλαντζή (Καρδιολόγος, Καθηγήτρια Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Δημοσθένη Παναγιωτάκο (Καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), Εμμανουήλ Παξιμαδάκη (Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης & Αποκατάστασης ΕΚΕ), Μιχάλη Παπαδάκη (Καθηγητής στο St George’s, University of London), Χριστόδουλο Παπαδόπουλο (Καθηγητή Καρδιολογίας ΑΠΘ, Αντιπρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης & Αποκατάστασης ΕΚΕ) και Κυριάκο Σουλιώτη (Καθηγητή Πολιτικής της Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).
https://www.healthreport.gr/ethniko-schedio-gia-ta-kardiangeiaka-oi-exi-pylones-gia-tin-prostasia-tis-kardias/
